Uitzichtloos

ABIMAEL GUZMÁN REYNOSO verbeeldde de laatste stuiptrekking van de grote revoluties van deze eeuw. De 57-jarige hoogleraar uit Ayacucho, die Fidel Castro voor een mislukkeling en Che Guevara voor een romanticus houdt, zit in Lima achter de tralies. Zo zeer was hij de schepper, ideoloog en organisator van de terroristische beweging Lichtend Pad dat zonder hem de Peruaanse revolutie ten dode opgeschreven lijkt. Guzmán praktizeerde het maoïsme in zijn zuiverste vorm, inclusief de volksoorlog tegen allen die de heersende klasse heetten te vertegenwoordigen. De burgemeester, de onderwijzer, de hulpverlener, de landarbeider in de dorpsmilitie, zij waren in de uitgestrektheid van de Andes zonder pardon het slachtoffer van Guzmáns meedogenloze moordcommando's.

De tijd dat revolutionaire bewegingen in de Derde wereld de Westerse intelligentsia wisten te hypnotiseren ligt achter ons. De beelden van Guzmán na zijn arrestatie zouden bovendien teleurstellend zijn geweest voor eenieder die zich na Fukuyama's verdict toch nog aan de revolutionaire romantiek had willen vastklampen. Hoe succesvol militair gesproken het Lichtend Pad ook mocht zijn, het moeten zeer weinigen zijn geweest die van een omwenteling in Peru meer hebben verwacht dan de zoveelste bloedige teleurstelling bij de toepassing van de overbekende revolutionaire dogma's als elixer voor een achterlijke en diep verdeelde samenleving.

GUZMÁN was niet de messiaanse persoonlijkheid, voor wie waarschijnlijk een groeiend deel van Peru's Indiaanse miljoenen hem, in navolging van de achttiende-eeuwse held Tupac Amaru, heeft gehouden. Daarvoor was hij te zeer de bij voorbaat tot mislukken gedoemde boodschapper van een falende en ontmaskerde heilsleer. Maar zijn volgelingen konden dat in hun isolement niet bevroeden. Hun lot is uitzichtloos in een land waar rechts noch links zich veel gelegen laat liggen aan de nood van deze meerderheid. Na Guzmáns arrestatie kan wellicht de orde worden hersteld, een orde die de Indianen van Peru overigens niets te bieden heeft.