Nieuwe stappen in Duitse asielkwestie

BONN, 16 SEPT. Op de weg naar verandering van het Duitse asielrecht conform het in Europese buurstaten geldende beleid zijn gisteren en vandaag grote stappen gezet.

CDU en SPD zijn het in de deelstaten Sleeswijk-Holstein en Baden-Württemberg eens geworden over een ontwerp-grondwetswijziging waarbij de Geneefse vluchtelingenconventie richtsnoer moet zijn.

Vice-voorzitter Oskar Lafontaine van de SPD heeft vanmorgen bovendien steun uitgesproken voor het daarmee min of meer corresponderende plan van de CDU-fractie in de Bondsdag om het nu geldende individuele recht op asiel af te schaffen voor mensen uit landen waar geen vervolging wegens ras, geloof of politieke overtuiging bestaat.

Andere elementen uit dat CDU-voorstel: wie illegaal in Duitsland is kan geen asielaanvraag meer doen, aanvragen moeten voortaan direct aan de Duitse grens geschieden (dit om de clandestiene komst van grote groepen via commerciële, zogenoemde Schlepper-organisaties tegen te gaan). Wie zegt zijn paspoort kwijt te zijn of in eigen land wegens crimineel gedrag wordt gezocht zou ook geen recht op asiel krijgen. De geldende Duitse grondwet garandeert elke buitenlander een recht op (vaak langdurige) toetsing van zijn asielaanvraag, en het recht op beroep tegen een afwijzend besluit, ook als hij elders in Europa al is afgewezen.

Opmerkelijk is dat de SPD in Sleeswijk-Holstein, de thuisstaat van haar voorzitter Björn Engholm, ondanks haar abolute meerderheid daar toch een compromis met de CDU heeft gezocht. De CDU/SPD-coalitie in Baden-Württemberg heeft bij monde van premier Erwin Teufel (CDU) zelfs aangekondigd dat zij haar compromis zal voorleggen aan de Bondsraad. Die wordt samengesteld op basis van de politieke krachtsverhoudingen in de zestien Duitse deelstaten en dus door een SPD-meerderheid beheerst.

Lafontaine heeft de CDU-fractie in de Bondsdag er intussen voor gewaarschuwd om - tegen de zin van fractieleider Wolfgang Schäuble - haar plan al volgende maand in (hoofdelijke) stemming te brengen. In Bonn wordt nu rekening gehouden met een machtswoord van kanselier Kohl jegens de CDU-fractie. Want de SPD-fractie zou anders in een ontijdig moeilijk parket komen nu in de SPD een woedende discussie is ontstaan nadat de partijtop onder leiding van Engholm drie weken geleden voorstelde om toch mee te werken aan wijziging van de grondwet. Over deze koerswijziging zal een buitengewoon SPD-congres namelijk pas midden november een oordeel geven.