Nelson Mandela: Z-Afrika voor ramp behoeden

JOHANNESBURG, 15 SEPT. ANC-president Nelson Mandela wil zo snel mogelijk de onderhandelingen met de regering-De Klerk hervatten om Zuid-Afrika “voor een ramp te behoeden”.

Mandela is “zeer geschrokken” van de staat van de Zuidafrikaanse economie, waarover minister van financiën en economische zaken Derek Keys hem eind vorige week heeft ingelicht. “We moeten de impasse doorbreken, omdat de economie anders zo ver vernietigd is dat een democratische regering de problemen niet kan oplossen”.

Mandela deed zijn uitspraken in een vandaag gepubliceerd vraaggesprek met het dagblad The Star in Johannesburg, waarin hij zich ongekend verzoenend opstelt tegenover de regering-De Klerk. Op dit moment onderhandelen vertegenwoordigers van het ANC en de regering over een topberaad tussen de twee leiders.

De ANC-leider is bereid snel te praten, wanneer De Klerk tegemoetkomt aan de “zorgen” (voorheen: eisen) van zijn organisatie. Hij wil de zekerheid dat De Klerk binnen twee maanden politieke gevangenen vrijlaat, het dragen van traditionele wapens verbiedt en de hostels (arbeiderspensions) in de townships beter laat bewaken.

Mandela zegt in ruil daarvoor bereid te zijn af te zien van verdere massa-acties. Het ANC bereidt voor aanstaande zaterdag een demonstratie voor in het thuisland Bophuthatswana, in navolging van die in Ciskei, waarbij vorige week zeker 28 doden vielen. “Als de regering laat zien dat zij nu bereid is te goeder trouw te onderhandelen, is er geen noodzaak voor massa-acties”. Mandela zegt zich grote zorgen te maken over de werkloze radicale jongeren in de townships. “Voorheen hadden ze een zichtbare vijand, de regering. Nu zijn het jij en ik, mensen met een auto en een huis. (..) Het is een zeer ernstige situatie”.

De ANC-leider neemt duidelijk afstand van de radicale vleugel in zijn organisatie, onder leiding van de Zuidafrikaanse communistische partij, die massa-acties als een permanent “strijdmiddel” zien. Mandela geeft toe, dat het optreden van het ANC tijdens de mars op Ciskei, waarbij leiders van de demonstratie bewust het verbod overtraden om naar de hoofdstad Bisho te trekken, het imago van zijn beweging in binnen- en buitenland geen goed heeft gedaan. “Het is niet juist te zeggen dat er een conflict tussen de radicalen en gematigden binnen het ANC plaatsheeft, maar ik vrees dat het zich zou kunnen ontwikkelen in omstandigheden als in Ciskei”.