CDA afstandelijk, PvdA positief; VVD, D66 en Groen Links: kabinet mist uitdaging

DEN HAAG, 15 SEPT. De Tweede-Kamerfracties van de regeringspartijen CDA en PvdA hebben verschillend gereageerd op de Miljoenennota. Terwijl het CDA een afstandelijke en hier en daar zelfs kritische houding inneemt, stemt de PvdA zonder veel reserves in met het aangekondigde beleid.

Fractievoorzitter L.C. Brinkman (CDA) constateert dat “met passen en meten het kabinet erin is geslaagd een begroting voor het jaar 1993 te presenteren die verantwoord en verdedigbaar lijkt”. Hij wijst echter meteen op “zorgelijke internationale ontwikkelingen” en “onzekere beleidaannames”, die maken dat het kabinet “waakzaam, sober en slagvaardig te werk moet gaan”. Verdere verlaging van het financieringstekort en de lastendruk door nieuwe bezuinigingen acht Brinkman “noodzakelijk”.

Daarentegen vindt fractievoorzitter Th. Wöltgens (PvdA) de Miljoenennota “niet spectaculair maar wel degelijk” ogen. Dat maakt volgens hem een “omslag van saneren naar investeren” mogelijk. “De duidelijke verbetering van de begrotingsdiscipline werpt zijn vruchten af”, constateert hij.

Beide fracties zijn het er wel over eens dat de werkgelegenheid extra moet groeien. Brinkman beveelt daarvoor uitvoering van de voorgestelde ingrepen in WAO- en Ziektewet aan, terwijl Wöltgens onder meer verkleining van het verschil tussen het bruto en netto loon noemt. Beide partijen noemen een gematigde loonontwikkeling als voorwaarde, als ook “noodzakelijke investeringen in de private en publieke sector”, zoals Brinkman schrijft.

Uiteenlopende oppositiepartijen zoals VVD, D66, Groen Links en GPV zijn het er over eens dat het kabinet uitdagingen mist. “Kabinet verliest met illusies ook ambities”, vindt de VVD. “Het politieke beeld dat oprijst is neutraal en kleurloos”, reageert D66.

De VVD constateert dat de voorspellingen van de lastendruk voor 1993 pessimistischer zijn dan die van vorig jaar. Door een tegenvallende conjunctuur zou die lastendruk nog hoger kunnen uitvallen. De VVD ziet, ondanks de verlaging van de btw, de belastingen in 1993 met 1 miljard omhoog gaan. Wegens de schadelijke gevolgen voor werkloosheid en inflatie wijst de VVD de verhoging van het huurwaardeforfait, de motorrijtuigenbelasting en de verbreding van de milieu-belasting naar afval en grondwater van de hand. Tevens pleit ze, net als de SGP, voor een herstel van een inflatiecorrectie voor de hogere inkomens.

D66 maakt zich in een kritisch commentaar ongerust over de inzakkende groei van de werkgelegenheid en noemt daarom “de noodzaak van een centraal akkoord groter dan ooit”. De bezuinigingen op de stadsvernieuwing vindt D66 “kortzichtig” door de noodzaak om in verouderde wijken te investeren. De hervormingen in het defensiebeleid verlopen volgens de Democraten te traag.

Groen Links mist in de rijksbegroting het ter discussie stellen van pijnlijke maatregelen als de ingreep in de WAO. Fractievoorzitter R. Beckers schrijft: “Evenals als Kok zijn wij geen aanhangers van het jaloezie-model. Toch is duurzame ontwikkeling onmogelijk zonder daadwerkelijke solidariteit”.

Het GPV signaleert “spierballentaal” in de Troonrede wegens het frequent noemen van het streven naar een “sterk Nederland”. Het kabinet neemt volgens het GPV en D66 grote risico's door vast te blijven houden aan een WAO-voorstel terwijl de politieke steun daarvoor volgens de beide partijen onzeker is. De RPF constateert een “euforie met betrekking tot de zegeningen van Europa”. Deze acht de partij “onbegrijpelijk” gezien de twijfel in andere Europese landen over het verdrag van Maastricht.