BVD begint onderzoek corruptie ambtenaren

DEN HAAG, 15 SEPT. Minister Dales (binnenlandse zaken) heeft de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) opgedragen een oriënterend onderzoek te doen naar vormen van systematische corrumpering of manipulatie van overheidspersoneel en personen in dienst van het bedrijfsleven. Dit schrijft de minister in de toelichting bij de begroting.

Dales noemt het “wezenlijk” dat de burger vertrouwen heeft in de integriteit van het bestuur. De handhaving van die integriteit vraagt volgens de minister “permanente waakzaamheid”. Daarbij gaat het niet alleen om bestrijding van corruptie maar is het ook de bedoeling te voorkómen dat de “ambtelijke en politieke reputatie wordt bezoedeld”.

Dales onderstreept dat de BVD geen onderzoek zal instellen naar individuele ambtenaren. “Het is niet waar dat het gros van de ambtenaren niet zou deugen”, aldus de minister. Het gaat volgens haar om het zoeken naar zwakke plekken in de structuur van de overheidsorganisatie.

Dales noemt als oorzaak voor toegenomen gevoeligheid voor corruptie de sterk veranderde verhouding tussen bedrijfsleven en bestuur. Op veel plaatsen wordt nauw met het bedrijfsleven samengewerkt en geparticipeerd in gezamenlijke projecten. Daarbij is de georganiseerde criminaliteit volgens de minister in opmars en in toenemende mate bezig door te dringen in de “bovenwereld”. “We zijn in het verleden lang niet altijd alert genoeg geweest op zwakke plekken”, aldus Dales, die zich uitspreekt tegen ambtelijke ondernemingslust. “De overheid kan niet zomaar ondernemer worden.”

Het binnenlands bestuur loopt volgens de minister “op heel eigen wijze gevaar” door de belangen die de georganiseerde criminaliteit heeft bij bijvoorbeeld ontheffingen en vergunningen. Zij geeft geen concrete cijfers over gevallen van corruptie, maar zegt dat er “al heel wat is gebeurd”.

Vorige week werd al bekend dat banken en financiële instellingen verplicht worden de rente-inkomsten van bedrijven, stichtingen en verenigingen aan de fiscus op te geven. Sinds 1987 zijn de banken al verplicht om de rente-inkomsten van particulieren door te geven en deze maatregel levert ongeveer 600 miljoen gulden per jaar op.

In een toespraak voor het jaarlijkse congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten begin juni waarschuwde Dales al voor “machtsbederf”. “Het draagt het element van ontbinding, verval, vervaging van normen in zich.” De minister wees behalve op omkoperij ook op het uitlekken van vertrouwelijke informatie en de manier waarop politieke ambtsdragers reageren op “ongerechtigheden in het bestuur”. Dales: “De overheid is óf wel, óf niet integer. Een beetje integer kan niet. Aantasting daarvan betekent dat de overheid het vertrouwen van de burger verliest”.