VOETBAL OP MAANDAGOCHTEND IDEAAL

De voetbalclub Go Ahead Eagles uit Deventer kreeg gisteren vierduizend leden van Het Legioen op bezoek. In het stadion kalmeerde een gelijkmaker van Feyenoord de verhitte gemoederen maar burgemeester Cees Waal moest na afloop wel de klachten van buurtbewoners aanhoren. Schade: een tiental vernielde auto's en drie gesneuvelde ruiten.

De burgemeester van Deventer miste gisteren de gelijkmaker van Feyenoord tegen Go Ahead Eagles. Cees Waal zat nog geen tien meter van het veld, op de eerste rij van de eretribune maar vlak voor het einde van de wedstrijd werd hem het zicht op het doelpunt ontnomen. Ongeveer twintig stoere jongens - Feyenoord-supporters - met de blik op oneindig waren van een lager gelegen tribune over de rijen stoelen en een muurtje omhoog geklommen. Zij liepen in de richting van het staanvak van de Deventer supportersschare. En een eerste tiental stond voor de burgemeester te dringen toen Joszef Kiprich de eindstand op 1-1 bepaalde. Tien stoeltjes verderop was een tweede tiental niet verder gekomen dan het Feyenoord-bestuur. Voorzitter Jorien van den Herik en technisch directeur Wim Jansen hielden dit deel van hun aanhang met geweld tegen. Met hulp van suppoosten en omstanders kreeg het Rotterdamse bestuur het groepje van de tribune af via een trap die eindigde in de gang naar de kleedkamers.

Burgemeester Waal was een van de eerste burgemeesters in het land die een wedstrijd verboden, omdat hij ordeverstoringen in zijn stad vreesde. Al in 1984 kon volgens hem Go Ahead Eagles-Feyenoord niet op een doordeweekse dag worden gespeeld. Waal is momenteel voorzitter van de commissie competitiezaken van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond. Die commissie - met vertegenwoordigers van de clubs, de gemeentes, politie en spoorwegpolitie en supporters - komt vier keer per jaar bijeen om het programma van de competitie vast te stellen.

“Het meest ideaal voor de openbare orde is een wedstrijd op maandagochtend”, lacht Waal. In Deventer worden gewone wedstrijden op zaterdagavond gespeeld maar risicowedstrijden - tegen Utrecht, Ajax, Feyenoord, Den Haag of NAC uit Breda - zijn op zondagmiddag. Waal: “Het belangrijkste voordeel is daglicht. Niet alleen om de veiligheid van de burgers van Deventer te garanderen maar ook in het belang van de supporters van de bezoekende clubs.”

Go Ahead Eagles promoveerde het vorige seizoen naar de eredivisie. De laatste promotiewedstrijd op woensdagavond 3 juni ontaardde in geweld van de bezoekende fans van FC Den Haag. Daarbij vielen 26 gewonden, onder wie vijf politiemensen. In de zomervakantie begon een verbouwing van het stadion in Deventer, de Adelaarshorst, om de grotere bezoekersaantallen in de hoogste klasse van het betaalde voetbal te kunnen beheersen.

Een van de korte zijden van het stadion, het risicovak, is gereserveerd voor maximaal 1500 bezoekende fans. Die kaartjes waren de afgelopen week te koop in Rotterdam, 950 gewone kaartjes en 550 zogenaamde combikaarten waarbij het vervoer met een speciale trein is inbegrepen. De combikaarten raakten niet uitverkocht. De ongeveer vierduizend Feyenoord-supporters die vanuit Dokkum tot aan Middelburg naar Deventer kwamen raakten verspreid over het hele stadion. Zij kregen de kaarten via tussenpersonen van de voorverkoopadressen in Deventer en Apeldoorn.

Een groep van ongeveer 250 man - een deel met toegangsbewijzen, maar het merendeel zonder - bestormde voor de wedstrijd een toegangspoort. Zij duwden met hekken en gooiden met vuilniszakken. Om erger te voorkomen zijn zij toegelaten tot de IJsseltribune - recht tegenover de eretribune. Ook in het vak onder de eretribune stonden meer dan honderd Feyenoord-aanhangers. Acht jongens zaten zelfs tijdelijk bovenop het dak naast de televisiecamera. Toen de wedstrijd zijn einde naderde gingen Feyenoord-fans op zoek naar vechtlustige voetbalfans uit Deventer. De gelijkmaker kalmeerde de verhitte gemoederen. “Maar als het 2-0 was geworden hadden we het niet gehouden”, zucht suppoost J. Boer.

“Het combikaartensysteem lijkt niet meer te werken”, zegt Waal. Maar hij heeft niet direct een oplossing voor handen. “Als we de bezoekende toeschouwers kunnen scheiden van de mensen uit Deventer moeten we toe naar een registratie van de kaartverkoop. Dat zou juridisch wel kunnen, maar de maatschappelijke prijs is hoog. Persoonsregistratie heeft ook nadelige kanten.”

Hij pleit voor preventie van geweld door een goed "supportersbeleid', al moet hij toegeven dat dat in kleinere steden gemakkelijker is dan in de grote steden. In Deventer proberen de club en de gemeente al vijf jaar de supporters uit de anonimiteit te halen. Begeleiders van de club en de politie leren de Deventer fans persoonlijk kennen en kunnen ze aanspreken op hun gedrag. Zij proberen bijvoorbeeld te achterhalen wie er op de tribune beginnen met het roepen van fascistische leuzen. De jongens krijgen een waarschuwing en als uiterste sanctie een toegangsverbod tot het stadion. “Waar slaat tolerantie om in onverschilligheid?”, vraagt Waal. “Je hoeft niet de illusie te hebben dat je het kan uitbannen maar kan wel de voorwaarden scheppen die racisme minder gewoon maakt.”

“De jonge supporters zijn een belangrijke doelgroep voor sociale vernieuwing”, zegt hij. “Hun belangstelling voor voetbal is niet alleen hinderlijk en lastig. Je kan hun positieve binding met de club gebruiken om ze aan te spreken op hun leefstijl. Ik geloof in de klassieke, sturende taak van de overheid.”

Na de wedstrijd is het snel rustig in het uitverkochte stadion. Een half uur later wacht een verrassing. “Meneer Waal, ik was altijd voor maar nu ben ik tegen”, komt buurtbewoner J. Dokman de burgemeester vertellen. “Ze hebben mijn auto vernield en me in elkaar geslagen.” Een groep van tweehonderd Feyenoord-supporters heeft in de wijk tegenover het stadion een tiental auto's vernield en drie ruiten van huizen ingegooid. Het is de eerste keer dat dit probleem zich voordoet. Waal trekt met de voorzitter van Go Ahead meteen de wijk in om de geëmotioneerde slachtoffers aan te horen. Hij vraagt de bewoners allemaal aangifte te doen en regelt later dat de politie langs zal komen om de schade op te nemen.

Zelfs de auto van de Feyenoord-speler John de Wolf heeft deuken opgelopen.

“Hebben supporters uit Deventer dat gedaan?”, vroeg De Wolf aan Dokman. “Nee, jullie eigen jongens”, antwoordde Dokman. “Tering”, zei De Wolf. Hij raapte zijn afgerukte autospiegel van de straat, stapte in en reed weg.