Verkiezingen rustig verlopen in drooggelegd land; Winst voor Thaise democraten

BANGKOK, 14 SEPT. De anti-militaire partijen hebben bij de Thaise parlementsverkiezingen van gisteren forse winst geboekt. De partijen stegen van 158 zetels naar 185, net genoeg om een regering te vormen.

De belangrijkste winnaar is de Democratische Partij die haar zetelaantal bijna verdubbelde en met 79 volksvertegenwoordigers de grootste fractie in het 360 leden tellende parlement wordt. Democratisch leider Chuan Leekpai wordt vrijwel zeker de nieuwe premier.

In tegenstelling tot de verkiezingen in maart van dit jaar hadden de verkiezingen over het algemeen een eerlijk verloop, fraude en het omkopen van kiezers bleven binnen de perken.

Voor de zekerheid hadden de Thaise autoriteiten gisteren het hele land drooggelegd en dat was niet best, in de hitte en smog van Bangkok is een Singha of Kloster-biertje een welkome verfrissing. Echt nodig was de maatregel niet, Thaise verkiezingen worden doorgaans niet gekenmerkt door veel geweld - de onlusten in mei hadden twee maanden na de verkiezingen plaats en waren gericht tegen de premier. Ook nu had de gang naar de stembus een betrekkelijk rustig verloop, een enkele schietpartij daargelaten.

De winst voor de partijen die zich keren tegen de jarenlange overheersing van de politiek door het leger, komt niet als een verrassing. Na het bloedige legeroptreden in mei tegen ongewapende betogers die zich verzetten tegen de aanwijzing van generaal Suchinda Krapayoon tot premier, was een tendens waarneembaar in de richting van democratische partijen.

Maar de verwachte opmars van de Palang Dharma-partij, wier leider Chamlong Srimuang na de verkiezingen in maart de aanzet gaf tot de betogingen tegen Suchinda, bleef uit. Chamlong won slechts 6 zetels (van 41 naar 47).

Volgens Thaise politieke waarnemers hebben veel mensen in hun afweging tussen Democraten en Palang Dharma aan het meer pragmatische karakter van Chuan Leekpai de voorkeur gegeven. Chamlong is een devoot boeddhist en geniet als zodanig veel respect, maar de Thais hechten ook aan hun "sanuk', plezier en comfort in het leven en dat was onder de asceet Chamlong niet gewaarborgd.

De derde grote anti-militaire partij, New Aspiration, stelde teleur en verloor 16 van haar 67 zetels, terwijl de kleine Solidariteit-partij stabiel bleef met 8 zetels.

Pag.4: Overleg over nieuw kabinet

Van de pro-militaire partijen kwam de ouderwetse Chart Thai als grootste uit de bus. De 77 zetels betekenen zelfs een kleine winst van vier in vergelijking met maart, maar dat valt toe te schrijven aan de opheffing van coalitiegenoot Samakhi Tham, die door de mei-gebeurtenissen in diskrediet was geraakt. Nieuwkomer Chart Pattana, een partij waartoe veel leden van de Samakhi Tham zich wendden, werd de derde partij van het land, met 60 zetels. De partij wordt geleid door ex-generaal Chatichai Choonhavan, die van 1988 tot de militaire staatsgreep van februari 1991 premier was.

Vandaag was de vorming van een nieuwe regering al in volle gang. Leiders van de Democraten, Palang Dharma, New Aspiration en Solidariteit en maakten bekend deel te zullen nemen aan het landsbestuur, maar de 185 zetels worden mogelijk te weinig geacht voor een stabiel beleid. In eerste instantie is de Seritham-partij, goed voor acht zetels benaderd als coalitiepartner, maar het is niet uitgesloten dat ook de Chart Pattana in de regering wordt opgenomen, een manoeuvre die typisch zou zijn voor de Thaise politiek: ogenschijnlijk tegengestelde partijen die toch samenwerken.

Chuan Leekpai zal vrijwel zeker premier worden. De 54-jarige Chuan, die rechten studeerde, heeft al een lange carrière als beroepspoliticus achter de rug. Hij heeft geen militaire achtergrond en vervulde al verscheidene ministersposten in eerdere regeringen.