Spasski begaat een van ergste blunders uit zijn loopbaan

AMSTERDAM, 14 SEPT. Bobby Fischer staat weer voor in de tweekamp tegen Boris Spasski. Afgelopen zaterdag won hij met wit, gisteren met zwart en na acht partijen is de stand, remises niet meegerekend, 3-2 voor Fischer.

Er was weer een verandering in de speelruimte gekomen. Op de vrije dag, vrijdag, was een dikke glazen muur gebouwd tussen publiek en spelers, zodat geen enkel gerucht meer tot Fischer en Spasski kon doordringen. Overal serene rust. Een fotograaf, die van honderden meters afstand probeerde het eilandje Sveti Stefan, waar Fischer verblijft, te fotograferen, was door de lijfwachten ingerekend, opgesloten en gedwongen zijn fotorolletje af te geven.

Volmaakte omstandigheden voor hoogstaande scheppingsarbeid. Toch had Fischer zijn twee winstpunten meer te danken aan het falen van Spasski dan aan eigen diepzinnigheid. Zaterdag, in de zevende partij, begon Spasski met zwart op de zestiende zet een agressieve actie die slecht afliep. Hij moet iets verkeerd berekend hebben. De weerlegging - Fischer dwong Spasski tot een stukoffer en gaf het stuk vervolgens terug om een gewonnen eindspel te krijgen - was vrij ingewikkeld en Fischer was terecht tevreden over zijn spel in deze partij. Toen had Spasski eigenlijk een vrije dag willen nemen, maar volgens zijn secondant Nikitin kon hij geen overtuigend ziektebeeld bedenken.

Gisteren beging Spasski een van de ergste blunders uit zijn loopbaan. Jammer van de interessante partij. Een veelbelovende scherpe opening (voor de liefhebbers: Fischer nam tegen de Sämisch-variant van het konings-indisch de Panno-opstelling in), een boeiend middenspel waarin Spasski iets beter stond, en toen opeens een grove fout van Spasski, waarna hij meteen had kunnen opgeven. Vaak zijn er mooie fragmenten te zien in deze match, maar om de beurt doen Fischer en Spasski de vreselijkste dingen.

Wit Fischer-zwart Spasski, zevende partij.

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. d2-d3. Zo valt geen openingsvoordeel te bereiken. In de vorige partijen werd steeds 9. h3 Pb8 gespeeld. In deze variant heeft Fischer kennelijk nog niets gevonden. 9...Pc6-a5 10. Lb3-c2 c7-c5 11. Pb1-d2 Tf8-e8 12. h2-h3 Le7-f8 13. Pd2-f1 Lc8-b7 14. Pf1-g3 g7-g6 15. Lc1-g5 h7-h6 16. Lg5-d2 d6-d5. Er was niets mis met Spasski's stelling, maar dit is te ambitieus. 17. e4xd5 c5-c4 17...Dxd5 18. c4 zou zwart een pion kosten. Nu zou 18. Pxe5 Dxd5 goed zijn voor zwart en 18. dxc4 Pxc4 heel bevredigend. 18. b2-b4 Maar deze zet brengt zwart in grote moeilijkheden. 18...c4xd3 19. Lc2xd3 Dd8xd5. 19...Pc4 zou weer een pion kosten. Liever besluit Spasski tot een stukoffer.

20. Ld3-e4 Pf6xe4 Misschien had Spasski, toen hij op de 16de zet met zijn actie begon, gedacht dat hij hier 20...Dc4 kon spelen. Dan komt echter 21. Db1 en na 21...Pc6 is 22. Lxg6 heel gunstig voor wit. 21. Pg3xe4 Dreigt 22. Pf6+ 21... Lf8-g7 22. b4xa5 f7-f5 23. Pe4-g3. Met 23. c4 bxc4 24. Pc3 kon wit zijn stuk houden, maar zwart zou enige compensatie krijgen. 23...e5-e4 24. Pf3-h4. Dit paard staat op een verloren post, maar hij moet g2 dekken. Zwart heeft nu vele mogelijkheden, maar wit kan steeds op een goede manier zijn stuk terugofferen. 24...Lg7-f6 25. Ph4xg6 e4-e3 26. Pg6-f4 Dd5xd2 27. Te1xe3 Dd2xd1+ 28. Ta1xd1 Te8xe3 29. f2xe3 Ta8-d8. Hij mag de witte toren niet binnen laten dringen. Het eindspel dat overblijft blijkt net gewonnen voor wit. 30. Td1xd8+ Lf6xd8 31. Pg3xf5 Ld8xa5 32. Pf4-d5 Kg8-f8 33. e3-e4 Lb7xd5 34. e4xd5 h6-h5 35. Kg1-f2 La5xc3 36. Kf2-e3 Kf8-f7 37. Ke3-d3 Lc3-b2 38. g2-g4 h5xg4 39. h3xg4 Kf7-f6 40. d5-d6 Kf6-e6 41. g4-g5 a6-a5 42. g5-g6 Lb2-f6 43. g6-g7 Ke6-f7 44. d6-d7. Zwart gaf op.

Wit Spasski-zwart Fischer, achtste partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 0-0 6. Lc1-e3 Pb8-c6 7. Pg1-e2 a7-a6 8. Dd1-d2 Ta8-b8 9. h2-h4 h7-h5 10. Le3-h6 e7-e5 11. Lh6xg7 Kg8xg7 12. d4-d5 Pc6-e7 13. Pe2-g3 c7-c6 14. d5xc6 Pe7xc6 15. 0-0-0 Lc8-e6 16. Kc1-b1 Pf6-e8 17. Pc3-d5 b7-b5 18. Pd5-e3 Tf8-h8 19. Td1-c1 Dd8-b6 20. Lf1-d3 Pc6-d4 21. Pe3-d5 Db6-a7 22. Pg3-f1 Pe8-f6 23. Pf1-e3 Le6xd5 24. c4xd5 Tb8-c8 25. Tc1-f1 Da7-e7 26. g2-g4 Pf6-d7 27. g4-g5 Kg7-f8 28. Tf1-f2 Kf8-e8 29. Ld3-f1 Pd7-c5 30. Lf1-h3 Tc8-c7. In deze lastige manoevreerpartij heeft wit steeds de beste kansen gehad. Na 31. Lg2, om f3-f4 voor te bereiden, zou zwart het moeilijk krijgen. In plaats daarvan maakt Spasski een onmiddellijk beslissende blunder. 31. Th1-c1?

31...Pd4-b3 32. a2xb3 Pc5xb3. Het is meteen uit. Wit verliest beslissend materiaal. 33. Tc1-c6 Pb3xd2+ 34. Tf2xd2 Ke8-f8 35. Tc6xa6 Tc7-a7 36. Ta6-c6 Kf8-g7 37. Lh3-f1 Ta7-a1+ 38. Kb1xa1 De7-a7+ 39. Ka1-b1 Da7xe3 40. Kb1-c2 b5-b4. Wit gaf op.