Kleine meerderheid Fransen blijft voor "Maastricht'

PARIJS, 14 SEPT. Een kleine meerderheid - 53 procent - van de Franse kiezers zal zich volgende week zondag in het referendum voor ratificatie van het Verdrag van Maastricht uitspreken. Dat blijkt uit de laatste opiniepeiling die gisteren werd gepubliceerd in Le Journal du Dimanche, het enige Franse zondagsblad.

Een andere "laatste' peiling geeft als uitslag 52 procent vóór en 48 procent tegen. De campagne voor of tegen gaat deze laatste week "de tunnel in', omdat de resultaten van opinieonderzoeken volgens de wet in de week voorafgaande aan het referendum, niet meer mogen worden gepubliceerd. Ze mogen wel worden gehouden en dat zal ook wel gebeuren, onder andere in opdracht van grote beleggers: de handel op de Franse beurs en de Parijse geldmarkt zal de komende dagen met extra aandacht worden gevolgd.

Volgens de opiniepeilers is de overwinning van het ja voor "Maastricht' nog steeds onzeker. Ten eerste omdat de marge van vergissing tussen de onderzoeken en de werkelijke stemming circa drie procent bedraagt en ten tweede omdat bijna een van de drie ondervraagde Fransen zegt voor aanstaande zondag nog van mening te kunnen veranderen. Opmerkelijk is dat 67 procent van de ondervraagden - een hoog percentage - zegt komende zondag te zullen gaan stemmen.

De onzekerheid over "Maastricht' is vooral groot bij de aanhangers van de liberale UDF en van de gaullistische RPR - respectievelijk 42 en 35 procent van het electoraat van deze twee grote oppositiepartijen verklaart dat ze hun mening nog niet definitief heeft gevormd. De zege van het ja is dus vooral afhankelijk van de overtuigingskracht van oud-president Valéry Giscard d'Estaing en Jacques Chirac, de leiders van de UDF en de RPR, die beiden voor "Maastricht' zijn.

Veel Franse commentatoren menen dat de onverwachte opneming van president François Mitterrand in een ziekenhuis, waar hij afgelopen vrijdag werd geopereerd aan de prostaat, een positieve invloed zal hebben ten gunste van het ja. Een week na zijn drie uur durende tv-marathon is men geneigd “de moed en het optreden” van het bijna 76-jarige staatshoofd te prijzen, meent Le Journal du Dimanche. Bij het Parijse ziekenhuis waar Mitterrand verblijft, werden veel bloemen bezorgd van bewonderaars. Twee studenten hingen een spandoek op met de tekst "Tonton, tiens bon' (Oompje, hou je goed). Officiële bloemstukken, onder meer van PLO-leider Yasser Arafat, werden direct afgevoerd naar het Elysée.

Mitterrand die het goed maakt en waarschijnlijk donderdag het ziekenhuis zal verlaten, is steeds meer het doelwit van de campagnevoeders tegen "Maastricht'. Vooral Charles Pasqua, de RPR-leider in de Senaat, maakt het referendum over "Maastricht' steeds meer tot een plebisciet over de president, die bij twee van de drie Fransen impopulair is. Maar “schieten op een zieke man” wordt als niet fair gevoeld. Uit de opinieonderzoeken blijkt overigens dat eem meerderheid van de Fransen "Maastricht' los wil zien van de binnenlandse politiek.

Voor hij in het hospitaal Cochin werd opgenomen, gaf Mitterrand donderdag nog een interview aan drie Europese kranten waarin hij het referendum verdedigde als een “plicht teneinde een spontane maar vage goedkeuring van Europa om te zetten in een overdachte en duurzame instemming” gegeven de betekenis van "Maastricht' dat het “internationale lot van Frankrijk engageert”. Wat zou het risico - voor het vervolg van de dingen - zijn geweest van ratificatie zonder werkelijke instemming van het volk, zo vroeg Mitterrand zich af.

In zijn vraaggesprek met La Reppublica, El Pais en The Independent hekelt de Franse president de voor- en tegenstanders van ratificatie die “zich bedienden van het argument van het wantrouwen met betrekking tot de Duitsers”. Mitterrand die zich daardoor persoonlijk geraakt acht, meent dat hieruit “in de eerste plaats gebrek aan zelfvertrouwen” blijkt. Voorts heeft men doen geloven, aldus Mitterrand, dat “er demonen zijn, die eigen zijn aan Duitsland, terwijl elk volk ervoor moet waken de eigen demonen te beheersen”. Twee voorstanders van "Maastricht', oud-premier Michel Rocard en minister van sociale zaken Jean-Louis Bianco, wezen oplangs op het gevaar dat Duitsland “zijn demonen zou hervinden” (Bianco) als de Fransen de Europese Unie zouden verwerpen.