DEINING ROND EUROPEES MONETAIR STELSEL: LIRE DEVALUEERT, DUITSE RENTE OMLAAG; Lire verrast Italianen, Parijs wacht met rente

ROME/PARIJS, 14 SEPT. De devaluatie van de lire is in Italië met scepsis ontvangen. De verlaging van het Duitse disconto door de Bundesbank zal pas na het Franse referendum van 20 september eventueel leiden tot een renteverlaging in Frankrijk. In Nederland waren de reacties gemengd positief.

Het tijdstip van de devaluatie met zeven procent ten opzichte van de EMS-valuta kwam gisteren in Italië als een verrassing. Algemeen was verwacht dat een eventuele herschikking binnen het Europees Monetair Stelsel, waarin ook het Britse pond en de Spaanse peseta onder druk staan, pas na het Franse referendum over het verdrag van Maastricht zou worden uitgevoerd.

Volgens de Italiaanse premier Giuliano Amato moet de devaluatie in de aanloop naar het Franse referendum over het verdrag van Maastricht bijdragen tot herstel van de rust op de valutamarkten. De zwakke positie van de lire was, met de hoge rente in Duitsland en de koersval van de dollar, een hoofdoorzaak van de instabiliteit binnen het Europees Monetair Stelsel.

Italië heeft de devaluatie gepresenteerd als een maatregel die direct is gekoppeld aan de Duitse renteverlaging. Vrijdagavond nam de Bundesbank contact op met Rome, en na een weekeinde van telefonisch overleg is gisteravond het besluit tot devaluatie van de lire bekendgemaakt. De lire sloot vrijdag op het EMS-minimum van 765.40 lire per mark. De Italiaanse premier zei niet te verwachten dat de devaluatie van de lire de inflatie in Italië aanwakkert. Hij benadrukte dat voor het einde van dit jaar een inflatie van onder de vijf procent haalbaar is. Vorig maand bedroeg de inflatie 5,3 procent op jaarbasis.

Amato zei dat de devaluatie op korte termijn een renteverlaging in Italië mogelijk zou moeten maken. In een poging de speculatie tegen de lire in te dammen, was het disconto op 4 september verhoogd naar 15 procent.

De devaluatie is in Italië met enige scepsis ontvangen. Luigi Abete, voorzitter van de werkgeversorganisatie Confindustria, zei dat hierdoor een vals gevoel van veiligheid zou kunnen ontstaan: de export wordt weliswaar wat goedkoper, maar de fundamentele problemen van Italië blijven.

De Franse nationale bank zal pas volgende week, na het referendum over de ratificatie van het Verdrag van Maastricht over de Europese Unie, beslissen over een eventuele verlaging van de rentetarieven in navolging van de Duitse Bundesbank. De Franse premier Pierre Bérégovoy heeft dit vanochtend meegedeeld.

De Banque de France wacht echter met een eventuele verlaging van de rentarieven tot aanstaande zondagavond als de uitslag van het referendum bekend wordt. Een Frans 'neen' tegen 'Maastricht' zal waarschijnlijk leiden tot het optrekken van de basisrente om de koers van de franc op peil te houden. Goedkeuring van het verdrag zal echter verlaging van de rente mogelijk maken in navolging van de Bundesbank die hierover vanochtend beslist.

In Nederland waren de reacties vanmorgen gemengd. Het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) noemde de verlaging van de officiële rentetarieven met een kwart procent door De Nederlandsche Bank vanochtend een nuttig signaal, dat echter niet mag worden overschat. Minister van Financiën Kok onderstreepte desgevraagd dat de renteverlaging, en de manier waarop het besluit viel, de monetaire integratie in Europa versterkt. Volgens Kok was de renteverlaging in Duitsland en Nederland mogelijk door de beleidsmaatregelen in Italië en de koersaanpassing van de lire. Daardoor vielen de spanningen binnen het Europese Monetaire Stelsel weg. Voor de Rijksbegroting heeft de discontoverlaging van De Nederlandsche Bank een beperkt effect: daar telt de lange rente, en die was al eerder licht aan het dalen.