Zweedse rente vooral leuk voor economen

STOCKHOLM, 12 SEPT. Bij de Nederlandse ambassade in Stockholm kwamen de afgelopen dagen ongeruste telefoontjes binnen uit Nederland van zakenlieden en andere belangstellenden over de renteverhoging door de Riksbank. Eerst de verhoging van 16 tot 24 procent en een dag later de chockhöjning van 24 tot 75 procent.

Nederlanders kunnen gerust zijn. In Zweden heersen geen, althans in monetair opzicht, Zuidamerikaanse toestanden. Indien zij hier geld willen lenen voor een zakelijke transactie, hoeven zij geen 75 procent rente te betalen. Het tarief dat is verhoogd, betreft de daggeldrente die de Riksbank berekent aan de commerciële banken in Zweden. Voor andere rentes gelden veel lagere tarieven. Een hoge functionaris van de Riksbank vertelde deze krant met een glimlach dat de Fransen de daggeldrente ooit eens tot 500 procent of zelfs nog meer hadden verhogd.

De verwarring leek deze week soms groter in het buitenland dan in Zweden zelf. Sommige inwoners van Stockholm bekommeren zich er zelfs in het geheel niet om. Volgens chauffeur Tommy Lundquist was de renteverhoging vooral leuk “voor journalisten en economen.” Per Luttrop, een jonge acteur in een Stockholms kindertheater, zag ook geen reden om zich ongerust te maken. “Ik heb geen leningen bij de bank, dus heb ik ook nergens last van.”

Misschien zal in de loop van volgende week een aantal Zweden toch wat kriebels krijgen. Als de Riksbank de daggeldrente dinsdag of woensdag niet fors verlaagt, kunnen rentetarieven voor investeringen, hypotheken en handelstransacties nog aardig gaan oplopen. En dat bij een inflatie die door het stringente monetaire beleid erg laag is. Voor driemaands-geld steeg het tarief deze week van circa 18 naar 25 procent. De variabele hypotheekrente ging bij een van de banken van 17 naar 24 procent. De Riksbank heeft de banken gevraagd het met de hypotheekrente even rustig aan te doen. Veel Zweden hebben naast hun eigen woning ook nog een buitenhuisje in de bossen met een hypotheek gefinancierd.

De Zweedse kranten hebben hun aandacht wat verlegd naar de bezuinigingsplannen van premier Carl Bildt voor de sociale zekerheid. Dat houdt de meeste Zweden, die met de uitgebreidste sociale voorzieningen van de industriële wereld zijn opgegroeid, veel meer bezig. Het blad Expressen, een tabloid met het beste zintuig voor het Zweedse volksgevoel, vulde gisteren in chocoladeletters zijn hele voorpagina ermee.