Weekoverzicht

Op de valutamarkten bleef het deze week hectisch. De onrust verplaatste zich geleidelijk van de dollar naar een aantal zwakke Europese valuta, zoals het pond sterling, de Noordse munten en de Italiaanse lire. De Amerikaanse munt lijkt de laatste dagen iets te profiteren van de onrust op het Europese valutafront.

Een van de achterliggende oorzaken van de monetaire onzekerheid is de aanhoudende twijfel over de uitslag van het Franse referendum over het Verdrag van Maastricht. Maandag leken volgens opiniepeilingen de voorstanders van een "ja' aan de winnende hand; later in de week werd de marge tussen voor- en tegenstanders in de peilingen weer aanzienlijk kleiner.

In het weekeinde waren de EG-ministers van financiën en de centrale-bankpresidenten tijdens hun overleg in het Britse Bath overeengekomen dat er geen herschikking zou komen van de munten in het Europees Monetair Systeem (EMS). Zij stelden ook dat elke gelegenheid zal worden aangegrepen om de rente te verlagen.

Duitsland kwam in Bath behoorlijk onder druk te staan om de rente te verlagen. De andere EG-landen vrezen dat Europa door die hoge Duitse rente langdurig in een recessie wordt gedompeld. In Duitsland zelf kwam kanselier Helmut Kohl deze week scherp onder vuur te liggen wegens zijn beleid (of liever: de afwezigheid van beleid) ten aanzien van de Duitse economie en de opbouw van Oost-Duitsland. Later dit jaar zullen regering, oppositie, werkgevers en werknemers en de Bundesbank samen rond de tafel gaan zitten voor overleg over een "solidariteits-pact', zo werd uiteindelijk na drie dagen debat over de begroting voor 1993 besloten. Tussen oppositie en coalitie bestaan nog grote meningsverschillen hoe dit pact eruit moet zien. Verplichte leningen voor mensen met hogere inkomens lijken nog steeds een mogelijkheid en minister Waigel (financiën) sloot een belastingverhoging voor de financiering van de opbouw in de voormalige DDR niet uit. Dinsdag pleitte de Treuhand voor grotere geldinjecties in nog te saneren voormalige Oostduitse staatsbedrijven. Volgens het economische instituut (IW) in Keulen valt het allemaal nogal mee met de Duitse economie en is het althans de Westduitse burgers nog nooit zo goed gegaan.

Dinsdag verhoogde in Zweden de centrale bank totaal onverwacht het promessedisconto (het tarief waartegen de banken bij de centrale bank lenen) van 16 naar 24 procent om duidelijk te maken dat de koers van de Zweedse kroon ten koste van alles zal worden gehandhaafd. Woensdag verhoogde de Zweedse Riksbanken ook het daggeldtarief van 24 procent tot het ongekende peil van 75 procent. Noorwegen had, ook ter verdediging van de eigen munt, maandag al zijn disconto met een procentpunt opgetrokken. Finland deed het weer anders, dit land besloot dinsdag de koers van de markka vrij te laten zweven ten opzichte van de overige Europese munten. Vorig jaar hadden de drie Noordzee-landen hun munteenheid gekoppeld aan de ecu, de Europese rekeneenheid.

De koers van de Italiaanse lire zakte donderdag en vrijdag ondanks interventies van de Bundesbank en de Italiaanse centrale bank tot de in het Europese monetaire stelsel toegestane ondergrens. De interventies waren noodzakelijk, zelfs nadat de Italiaanse premier Amato woensdag het parlement om speciale volmachten had gevraagd om te kunnen reageren op de financieel-economische crisis waarin het land zich bevindt. De Italiaanse centrale bank verhoogde vorig week al het disconto met anderhalf procent.

In Nederland viel deze week vooral op dat de verzekerbank ING, ondanks eerdere ontkenningen, toch een bod zal uitbrengen op de Belgische bank BBL (Bank Brussel Lambert). Door dit soort fusies stijgen de Nederlandse banken met stip op de ranglijst van grootste banken ter wereld. Het definitieve einde van het automatiseringsbedrijf HCS nadert: voor drie werkmaatschappijen is uitstel van betaling aangevraagd. Voor zes andere dochters loopt al een faillissementsaanvraag.