"In Rusland geen verkiezingen tot 1995'; Jeltsin wil meer bevoegdheden

MOSKOU, 12 SEPT. President Boris Jeltsin van Rusland heeft gezegd tot 1995 geen democratische verkiezingen te willen houden.

De huidige volksvertegenwoordigingen, die merendeels door ex-communisten worden gedomineerd, moeten hun “mandaat” ongestoord kunnen uitzitten, aldus Jeltsin gisteren in een toespraak tot plaatselijke politici uit heel Rusland, die bijeen waren in Tsjeboksary, zevenhonderd kilometer ten oosten van Moskou. Op deze manier moet de uitvoerende macht de kans worden geboden om de politieke richtlijnen daadwerkelijk uit te kunnen voeren.

Jeltsin zei ook dat de volksvertegenwoordiging dan wel ruimte moet geven voor een versterking van de centrale macht. Zo zouden de lokale economische experimenten en “regionaal separatisme” aan banden moeten worden gelegd, met name ook in Moskou en St. Petersburg. Bovendien dient volgens Jeltsin de centrale staatsbank aan de controle van het parlement te worden onttrokken en een geheel “onafhankelijke” status te krijgen dan wel direct onder de regering te worden geplaatst.

Met deze concessie aan de afgevaardigden, die hem tot nu toe vooral hebben dwarsgezeten bij zijn economische hervormingsbeleid, heeft Jeltsin een tournure gemaakt van bijna honderdtachtig graden en tegenover zijn "democratische' bondgenoten van weleer nu de zijde gekozen van de zogenoemde "conservatieven'.

Dit voorjaar, toen het Russische parlement zijn beleid op nagenoeg alle cruciale punten wist te doorkruisen, koos Jeltsin nog voor een confrontatie met de in zijn ogen behoudende volksvertegenwoordiging. Via een reis door het land probeerde de president een paar maanden geleden juist steun te vinden voor zijn plan om het parlement met een referendum uit te schakelen en te vervangen door een nieuw.

De positie van de centrale bank, waarom nu al maanden tussen het kabinet van waarnemend premier Jegor Gaidar en parlementsvoorzitter Roeslan Chasbulatov wordt gestreden, is van belang nu blijkt dat de monetaire crisis in Rusland onbeheersbaar is geworden. Sinds Gaidar dit voorjaar allerhande concessies heeft gedaan aan de "captains of industry' van de staatsbedrijven en de overheidssubsidies heeft opgevoerd, is de roebel ten opzichte van de dollar vijftig procent in waarde gedaald. Volgens economisch regeringsadviseur professor Jevgeni Jasin is dat proces nog allerminst ten einde. Het gevaar van “hyperinflatie is dichterbij dan ooit”, zei Jasin gisteren.

Het besluit van Jeltsin woensdag om zijn staatsbezoek aan Japan op de valreep af te zeggen, heeft tot nu toe nauwelijks vergaande kritiek ontmoet. Werkgevers-voorman Arkadij Volksi, voorzitter van de ondernemers-lobby en in die hoedanigheid woordvoerder namens het "militair-industriële complex', liet zich gisteren positief uit over de beslissing die Rusland miljarden dollars steun kan kosten. Japan, zo zei Volksi, heeft ons willen behandelen als een “soort Zimbabwe” dat zo zwak is dat het in ruil voor valuta tot alles bereid is.