Drugdeskundige Cohen relativeert bericht over "XTC-doden'; "Artsen voeden mythen over drugs'

AMSTERDAM, 12 SEPT. Het gebruik van XTC kan leiden tot dood door oververhitting. Dat berichtte onlangs het Britse medische tijdschrift The Lancet. In een artikel van drie onderzoekers werd melding gemaakt van zeven dodelijke slachtoffers door "recreationeel misbruik' van MDMA of "ecstasy'. De auteurs menen dat aan hun bevindingen grote ruchtbaarheid gegeven moet worden omdat volgens hun MDMA “allerwege ten onrechte wordt voorgesteld als ongevaarlijk”.

Tijdens het grote XTC-proces in Amsterdam, begin vorige maand, beweerde een door de verdediging opgeroepen drugdeskundige van de Amsterdamse Jellinekkliniek dat XTC-pillen weinig schadelijker waren dan marihuana of alcohol. Dat is in tegenspraak met de bevindingen van de Britse onderzoekers. De Amsterdamse sociaal psycholoog dr. P. Cohen, bestrijdt de Britse bevindingen. “De strekking is: van XTC ga je dood, terwijl dat niet waar is.”

Cohen is werkzaam op de faculteit der ruimtelijke wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Onder zijn verantwoordelijkheid is een langlopend onderzoek gedaan naar Amsterdamse cocaïnegebruikers. Binnenkort komt het rapport uit. Cohen wil allerminst de risoco's van XTC- of amfetaminegebruik bagatelliseren. “Het gebruik van alle psychotrope stoffen heeft risico's.” Maar ter relativering van de "XTC-doden' verwijst hij naar de zogenoemde"cocaïne-doden' in de Verenigde Staten.

“De medische casuïstiek rond deze doden is zeer onthullend. Het zijn bijna allemaal zwarte mannen die in het openbaar vreemd gedrag vertonen. Ze lopen naakt op straat, staan te schreeuwen of beuken op een deur. In Nederland krijgen die mensen een valium-injectie, maar in Amerika binden ze vaak de armen van de arrestant met een koord aan zijn benen vast en gooien ze hem in een auto. Iemand met een hoge dosis cocaïne krijgt dan niet zelden een delier. Hij wordt zo woedend dat hij overlijdt aan zijn eigen oververhitting. Cocaïne speelt natuurlijk een rol, maar tegelijk kan je met recht spreken van een "politie-dode',” aldus Cohen.

“In feite zie je met XTC ook zoiets. Mensen die XTC tijdens een dansfeest gebruiken blijven doordansen in volgepakte ruimten. Als je XTC hebt genomen, vergeet je dat je waanzinnig staat te zweten. Je kan je makkelijk overexerceren.”

Cohen wijst erop dat vroeger met amfetamine werd gewerkt in therapeutische doses tussen de 5 en 10 milligram. Het werd gebruikt bij de bestrijding van depressies of voor het afremmen vraatzucht. Wie twee of drie XTC-pillen slikt krijgt een veelvoud van zo'n dosis binnen. “Eigenlijk zou een bijsluiter bij de pillen geleverd moeten worden. Als je er veel van neemt moet je weten dat er hyperthermische problemen kunnen ontstaan.”

Wie valium krijgt, zegt Cohen, hoort meteen van zijn arts wat hij wel en niet moet doen. “De valiumgebruiker krijgt een neutrale voorlichting over werking en bijwerking. Voor een alcoholgebruiker geldt hetzelfde. Op een fles staat "pas op, sterke drank, 40 procent'. Bij XTC ontbreekt zoiets.” Volgens Cohen handhaaft de huidige wetgeving rond drugs daarom allerlei vermijdbare risico's.

Het gevaar ligt niet in het middel zelf, aldus Cohen, maar in de context waarbinnnen het wordt gebruikt. “Cocaïne en alcohol worden altijd met geweld geassocieerd. De hooligan die naar een voetbalwedstrijd gaat om zoveel mogelijk aanhangers van de tegenpartij in elkaar te slaan, zorgt ervoor dat hij een slok op heeft. Maar dat betekent niet dat alcoholconsumptie zonder meer leidt tot gewelddadig gedrag.”

Cohen ziet grote nadelen in het feit dat drugs het terrein van de medicus zijn geworden. “De medicus vindt in zijn wachtkamer specifieke gevallen. Dat buiten zijn wachtkamer duizenden cocaïne- of XTC-gebruikers rondlopen die hij nooit ziet, daar heeft hij geen idee van. Zo ondersteunt en genereert de wetenschap mythen.”

Als meest recente voorbeeld haalt Cohen de commotie aan rond de "crack-babies'. Babies van moeders die tijdens de zwangerschap cocaine gebruikten, zouden met ernstig en soms onherstelbaar hersenletsel ter wereld komen. Cohen citeert een Amerikaanse arts in een recent nummer van Digest of Addiction Theory and Application: “We hebben echt de boot gemist door niet eerder alarm te slaan over het overdrijven van de risico's van cocaïnegebruik tijdens de zwangerschap.” Te weinig wordt bij het onderzoek naar "crack-babies' factoren betroken als ondervoeding of de afwezigheid van prenatale zorg. “Al deze factoren zouden weleens een belangrijker rol bij de schade aan de vrucht kunnen spelen”. De arts die in dit artikel zijn collega's beschuldigt van overdrijving, is een uitzondering, verzucht Cohen.

Cohen meen dat de westerse wereld wordt “geïnundeerd door de gezondheidsideologie”. “Een heleboel mensen vinden dat ze allerlei wensen moeten onderwerpen aan het gezondheidsideaal. Daarmee is gezondheidsbevordering de maat der dingen geworden. We worden zelfs zo gezond en oud dat we onze gezondheidszorg nauwelijks nog kunnen betalen.”

Niet iedereen is “slachtoffer van onze gezondheidsideologie” geworden. “Je kan honderd jaar worden op opiaten, op alcohol niet. Mensen die in een roestoestand willen voortbestaan, kunnen veel beter de roes van de opiaten kiezen dan die van de alcohol. Als zij zich tenminste bezorgd zou maken over hun gezondheid, maar die heeft bij veel druggebruikers een lage prioriteit”.