Weinig optimisme over opstelling van Rode Khmer

SEIM REAP, 11 SEPT. De Rode Khmer zal niet vlug bijdraaien. Zij denkt dat de tijd in haar voordeel werkt. Maar de verkiezingen moeten ondanks die harde houding van de Rode Khmer-leiding wel doorgaan. Dat is het oordeel van prins Norodom Sihanouk, het Cambodjaanse staatshoofd, die donderdagavond laat de ministers Pronk en Ter Beek heeft ontvangen.

Sihanouk zei dat hij de indruk heeft dat de top van de Rode Khmer taai vasthoudt aan haar eisen. Zij wil dat alle Vietnamezen uit Cambodja verdwijnen. Prins Sihanouk ging niet in detail, maar hij verwacht niet dat de Rode Khmer de Nederlandse mariniers toestemming zal geven om in Zone één, dichtbij de Thaise grens, hun werk te doen. “Hij behoort niet tot de grootste optimisten over de verandering van hun houding”, aldus Ter Beek na afloop. “Sihanouk waardeerde het dat Nederlandse militairen op lokaal niveau met de Rode Khmer in contact treden en medische hulp aanbieden, maar de top van de Khmer beidt haar tijd.”

Tijdens een bijeenkomst donderdagmiddag van de Hoge Nationale Raad, waarin de vier facties zitting hebben samen met de leider van de VN-operatie Akashi, zijn volgens minister Pronk, die uitgenodigd was voor de zitting, wel enige vorderingen gemaakt. Ook de pro-Vietnamese partij van Hun Sen stemde in met het instellen van een commissie die zich moet buigen over de nationale grenzen van Cambodja.

De Rode Khmer is van mening dat tijdens het pro-Vietnamese bewind van Hun Sen grenscorrecties zijn aangebracht die in het voordeel van Vietnam uitvallen. De Rode Khmer wil die definitieve grens eerst geregeld zien voordat zij instemt met ontwapening en ontmanteling van haar leger. Die taak is toegewezen aan de Nederlandse mariniers, maar in sommige gedeelten van hun werkterrein wordt dat hun door de Rode Khmer onmogelijk gemaakt.

Sihanouk wil dat de verkiezingen volgend jaar mei in ieder geval doorgaan, ondanks de tegenwerking van de Rode Khmer, die wel de Parijse vredesakkoorden heeft getekend. In zijn gesprek merkte hij volgens minister Ter Beek op dat 85 procent van het land niet in handen is van de Rode Khmer en dat 90 procent van de bevolking niet door haar wordt gecontroleerd. De verkiezingen zullen volgens Sihanouk stabiliteit brengen en Cambodja kan in zijn ogen niet wachten tot de Rode Khmer bijdraait.

Uitstel van de verkiezingen zou ook een nadelig effect hebben op de gigantische operatie van de Verenigde Naties, die met meer dan 20.000 militairen en burgers de verkiezingen voorbereiden en de milities voor het grootste deel moeten ontwapenen.