Uitzendrechten interlandwedstrijden naar het Duitse UFA; NOS betaalt de KNVB 17 miljoen

ZEIST, 11 SEPT. De NOS blijft tot 1996 in het bezit van de uitzendrechten voor beelden van zowel competitie- als bekerwedstrijden in het profvoetbal en betaalt daarvoor vanaf 1993 jaarlijks zeventien miljoen gulden. De omroepstichting is de thuiswedstrijden van het Nederlands elftal echter kwijtgeraakt aan het Duitse sportmarketingconcern UFA-Bertelsmann. Beide overeenkomsten werden gisteravond in een buitengewone algemene vergadering van de KNVB met volledige instemming van de clubs bekrachtigd.

De NOS betaalde de afgelopen drie jaar zes miljoen gulden per seizoen voor de flitsen van competitie- en bekerduels. Op de lopende voetbaljaargang had de Nederlandse Omroep Stichting een optie die wordt geëffectueerd. Over de prijs voor de rechten van dit tussenseizoen moeten de KNVB en de NOS nog onderhandelen. Naar verwachting zullen beide partijen uitkomen op een compromis rondom de twaalf miljoen gulden.

Voor de tv-beelden vanaf 1993 waren naast UFA ook de Spaanse Dorna-groep en RTL 4 in de markt. De voetbalbond heeft, nadat ze eerder deze zomer niet tot een akkoord kon komen met de NOS, offertes verstuurd waarin per pakket de uitzendrechten werden omschreven. Wat betreft de competitie en bekerwedstrijden ging het om de rechten voor Nederland, buitenlandse zenders, sublicenties, abonnee-tv en video-cassettes. Het bod van Dorna was volgens sectievoorzitter betaald voetbal Martin van Rooijen niet concurrerend en bovendien op twee punten onduidelijk. De KNVB gaf het concern, dat onder meer ook Real Madrid onder contract heeft, tot vorige week vrijdag de tijd om een nieuw bod uit te brengen, maar die deadline werd overschreden. Ook RTL 4 en UFA zagen zich in een moeilijke onderhandelingspositie gemanoeuvreerd. De NOS maakte gebruik van de mogelijkheid om, na het inzien van de andere aanbiedingen, als laatste partij een bod in te dienen. Deze zogenoemde matching-clausule maakte RTL 4 kansloos om nog een tegenbod te doen, terwijl het commerciële station wel bereid was ver te gaan.

Directeur televisie van de NOS, Ed van Westerloo, benadrukt dat de zeventien miljoen per seizoen voor de periode '93-'96 moet worden gezien als een bruto-bedrag. De NOS zal onder meer via doorverkoop van rechten en materiaal aan het buitenland jaarlijks een aantal miljoenen kunnen terugverdienen. Ook het afsluiten van sublicenties drukt de netto kosten. Daar staat echter tegenover dat de produktiekosten van de registraties ook nog eens kunnen oplopen tot minimaal tien miljoen gulden. Van Westerloo echter: “We hebben een bod gedaan dat naar onze mening rekening houdt met de Europese ontwikkelingen. De maatschappelijke betekenis van de sport voor de Nederlandse samanleving is groot. Daarom vinden wij dat de publieke omroep de verslaggeving van belangrijke wedstrijden moet verzorgen. Voor de financiering van de kosten zijn afspraken gemaakt met de omroepen. Het totale voor de omroep beschikbare budget wordt ervoor aangesproken.”

Van Westerloo betreurt dat de KNVB het bod van de NOS voor de interland-wedstrijden heeft afgewezen. “De beelden zijn nu gegund aan een buitenlands concern dat slechts in rechten handelt. Een zorgelijke ontwikkeling.” De KNVB noch UFA wilde gisteravond het bedrag bekend maken dat de voetbalbond krijgt voor de thuiswedstrijden van het Nederlands elftal. Ook is nog niet duidelijk aan wie tussenhandelaar UFA de beelden gaat doorverkopen. Het contract met het Duitse concern gaat reeds dit seizoen in, heeft eveneens een looptijd tot 1996 en bevat alle WK-kwalificatiewedstrijden van Oranje in Nederland, een aantal duels in de voorronde voor het EK in Engeland (1996), alsmede elf oefeninterlands.

Voor wat betreft de uitwedstrijden bezit de NOS al de rechten voor de duels tegen Noorwegen, San Marino, Polen en Turkije. Hoe onduidelijk de situatie is, blijkt wel uit het feit dat een vertegenwoordiger van de NOS gisteravond in Zeist onderhandelingen voerde met de BBC en UFA over de rechten van Engeland-Nederland en Nederland-Engeland. Van Westerloo: “Wij zullen UFA niet meer bieden dan we de KNVB aanvankelijk wilden geven.”

In alle deals is de voetbalbond spekkoper. De KNVB kan nog een extra bedrag tegemoet zien voor de rechten van abonnee-tv, die in principe tot het pakket van de NOS behoren. Daarbij gaat het om de verkoop van live-uitzendingen, zoals FilmNet in België momenteel wekelijks een wedstrijd uit de eerste klasse rechtstreeks uitzendt. De KNVB ziet in Nederland mogelijkheden om op deze wijze dertig competitieduels per seizoen te verkopen á raison van minimaal 75.000 per wedstrijd.

Arie van Eijden, commercieel directeur van Ajax, zal volgende week namens de grote drie (Ajax, PSV en Feyenoord) een brief sturen naar de overige 33 BVO's met voorstellen voor een nieuwe verdeelsleutel inzake de tv-rechten. De topclubs willen naast een vaste vergoeding (op dit moment krijgen alle clubs op basis van zes miljoen gulden uitzendrechten 160.000 gulden per jaar) een variabel bedrag op basis van tv-minuten. Uitgangspunt hierbij is dat de vaste vergoeding voor alle clubs omhoog gaat. Een groot deel van de 33 clubs vindt dat de verdeling op basis van gelijkheid moet plaatsvinden.

De clubs hebben gisteravond geageerd tegen het feit dat de KNVB in het pakket uitzendrechten, dat voor 17 miljoen per jaar is "gekocht' door de NOS, ook de rechten van abonnee-tv, video en lokale tv van de hand zijn gedaan. Met het sectiebestuur is afgesproken dat daarover nog een gespreksronde plaatsvindt. Er bestond geen verzet tegen de regeling dat de NOS ook de beschikking krijgt over de buitenlandse rechten aangezien het hier een relatief gering bedrag betreft.