Rafsanjani: China levert Iran reactor

PEKING, 11 SEPT. China zal Iran een kernreactor van 300 megawatt leveren. Dit heeft de Iraanse president Hashemi Rafsanjani bekendgemaakt op de tweede dag van zijn staatsbezoek aan China. Beide landen hebben tevens een nucleair samenwerkingsverdrag getekend, waarvan de kernreactorleverantie slechts één programmapunt is.

Het verdrag werd gisteravond getekend in aanwezigheid van de presidenten Rafsanjani en Yang Shangkun en bepaalt dat de samenwerking op nucleair gebied puur voor vreedzame doeleinden is. Rafsanjani zei dat Iran ondertekenaar is van het non-proliferatieverdrag op nucleaire wapens en al zijn nucleaire installaties zal onderwerpen aan inspectie door het Internationaal Atoombureau (IAEA) in Wenen. De Iraanse president sprak de hoop uit dat China zal helpen bij de bouw van de reactor en bij de verdere vreedzame toepassing van kernenergie.

Het is de derde keer dat China nucleaire technologie aan een islamitisch land levert. Eerder ontving Algerije een kleine Chinese reactor van 15 megawatt voor research-doeleinden en China heeft Pakistan vorig jaar een Chinese reactor van dezelfde omvang als die voor Iran geleverd.

De formalisering van de nucleaire samenwerking tussen China en Iran heeft de Amerikaanse achterdocht versterkt dat Iran Chinese hulp ontvangt bij het bouwen van een atoombom. Amerikaanse experts hebben eerder beweerd dat Iran in China de technologie heeft gekocht om uranium te verrijken voor gebruik in kernwapens.

De twee landen zijn ook grootschalige partners in de handel in conventionele wapens. Rafsanjani ontkende dat er tijdens zijn huidige bezoek nieuwe wapentransacties zullen worden gesloten, maar hij wordt vergezeld door zijn minister van defensie, Akbar Torkan. Twee dagen voor de presidentiële aankomst in Peking arriveerde een grote militaire delegatie onder leiding van het hoofd van de logistieke afdeling van de Iraanse generale staf, generaal Alastu Tuhidi. De generaal heeft met zijn Chinese tegenhanger Zhao Nanqi “de verdere ontwikkeling van vriendschappelijke relaties tussen de strijdkrachten van de beide landen” besproken. Tuhidi sprak de hoop uit dat het Chinese leger een “grote rol zou spelen in de wederopbouw van het Iraanse leger”.

De Chinees-Iraanse militaire intimiteit geeft de Amerikanen heel wat irritatie, temeer omdat zij zo snel komt na de escalatie in de Chinees-Amerikaanse vijandigheid als gevolg van de F-16 leverantie aan Taiwan.

Pag 5: "Kennis Iran voor China'

Zelfs als er geen nieuwe wapentransacties worden gesloten, dan nog is er een wederzijds zeer produktieve bilaterale samenwerking en beslist niet alleen eenrichtingsverkeer van Chinese raketten, tanks en vliegtuigen naar Iran toe. De Chinese luchtmacht heeft recentelijk de technologie voor het bijtanken van gevechtsvliegtuigen in de lucht verworven en een Amerikaanse militaire specialist zei dat die van Iran komt. De Amerikanen hebben die al voor de val van de sjah in 1979 aan Iran geleverd.

China zou de technologie willen toepassen in de Zuidchinese zee voor de verdediging van zijn dubieuze aanspraken op de groepen eilanden die wel 1.500 km buiten de Chinese kust liggen. De militaire specialist meende dat president Bush deze en andere militaire argumenten had moeten gebruiken om zijn leverantie van de F-16 aan Taiwan te rechtvaardigen, o.a. het feit dat China Russische gevechtsvliegtuigen koopt en het nog steeds weigert het gebruik van militair geweld tegenover Taiwan uit te sluiten. “Toen wij er achter kwamen dat Iran hen de "midair refuelling' technologie had geleverd hadden we moeten protesteren en ook toen zij de SU-27 jagers van de Russen kochten. Dat hebben we niet gedaan. We hadden ze moeten waarschuwen en op heronderhandeling van dat communique uit 1982 - dat de geleidelijke vermindering van wapenleveranties aan Taiwan voorschrijft - moeten eisen. We hebben ze niet voorbereid en Bush heeft ze om electorale redenen volkomen verrast met de F-16 leverantie. Daarmee hebben we elke morele en volkenrechtelijke basis om ze te les te lezen over hun geheime wapenhandel verloren en dat is rampzalig”, aldus de specialist die zijn naam om voor de hand liggende redenen niet vermeld wil zien.

Niet bekend