Pianospel van Bruno Gelber majesteitelijk

Concert: Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Jeffrey Tate m.m.v. Bruno Leonardo Gelber, piano. Programma: H. Andriessen: Symfonische Etude; F. Schubert: Tweede symfonie; J. Brahms: Eerste pianoconcert. Gehoord: 10/9 De Doelen, Rotterdam. Herhaling: 11/9 en 13/9 aldaar.

Er moesten het vorige seizoen nogal wat geruststellende woorden aan te pas komen om althans een deel van het Rotterdamse concertpubliek te verzoenen met het avontuurlijke programmabeleid van de nieuwe chef-dirigent Jeffrey Tate. Beloften om de toehoorders niet al te zeer meer te shockeren konden niet uitblijven, want tenslotte is het orkest er voor het publiek en niet andersom. Maar, gestoken in een conservatief jasje, komt de verrassing toch weer door de achterdeur binnen. Schubert lijkt wel vertrouwd, maar zijn Tweede symfonie hoort men zelden, want jeugdcomposities komen in de concertpraktijk eerst aan bod als de rijpe meesterwerken gemeengoed zijn geworden en de uitkomst van het creatieve proces hebben verraden. Als Schuberts symfonische kunst in zijn Tweede nog in de kinderschoenen staat - hij was zeventien - dan is het toch niet moeilijk hem in beginsel al te herkennen uit wat zijn handelsmerk zou worden: zijn cantabiliteit, de "himmlische Länge' en de karakteristieke vermenging van majeur en mineur.

Modern is de Symfonische Etude van Hendrik Andriessen, de pater familias van de Andriessen-dynastie, niet te noemen, maar nieuwsgierig-verkennend in de richting van de twaalftoons-techniek ging hij voor zijn doen toch wel ver. De uitvoering van het fraaie stuk was een respectvol eerbetoon aan deze Nederlander, wiens geboortedag een eeuw geleden dit jaar wordt herdacht.

In Schuberts vele noten had Tate grotere klankdifferenties en meer ritmische finesse kunnen aanbrengen. Brahms' Eerste pianoconcert dreigde aanvankelijk ook wat grof uit te vallen, maar al gauw raakte het orkest geïnspireerd door het majesteitelijke pianospel van Gelber, dat een formidabele kracht paart aan een even subtiel als intens pianissimo. Gelber debuteerde zo'n dertig jaar geleden met ditzelfde concert (ook in Rotterdam) en men heeft zich indertijd wel afgevraagd of iemand die op zijn twintigste al alles vermag, nog groeien kan. Het bleek te kunnen en Gelbers meesterschap heeft het niveau van een Rubinstein bereikt. Zo is dank zij Gelber de verrassing nogmaals de concertzaal binnengekomen, maar nu door de voordeur.