Hoogleraar betwist stelling van Bolkestein

NIJMEGEN, 11 SEPT. Het door Bolkestein in gang gezette nationale minderhedendebat wordt verkeerd gevoerd en is daardoor zinloos en overbodig. In zijn afscheidsrede, gistermiddag, als hoogleraar cultuurpsychologie viel prof.dr. V.J. Welten de argumenten aan waarmee de VVD-leider een jaar geleden in de Volkskrant pleitte voor een "integratie zonder meer' van allochtonen in Nederland.

Volgens Welten, die afscheid nam van de katholieke universiteit van Nijmegen, vergelijkt Bolkestein de "liberale waarden' van het Westen (scheiding van kerk en staat, vrijheid van meningsuiting, verdraagzaamheid en non-discriminatie) met enkele individuele voorbeelden uit de islamitische praktijk - en stelt hij vervolgens de Europese beschaving boven die van de islam. De emeritus-hoogleraar is tegen een dergelijke waardering van verschillende culturen. Hij beschuldigt Bolkestein van etnocentrisme.

Welten komt met de argumenten van het cultuurrelativisme: iedere cultuur heeft zijn eigen waarden en daar mag een ander geen waarde-oordeel over uitspreken. “Een andere cultuur kan gekenmerkt worden door gangbare praktijken die zij niet kan prijsgeven zonder het wezenlijke van zichzelf te verloochenen.” Welten stelde na afloop van zijn lezing de uithuwelijkingspraktijken in de islamitische cultuur ten voorbeeld, waar Bolkestein zich tegen keert. “Die waren twee eeuwen geleden in onze cultuur net zo gewoon. Lees Balzac er maar op na.”

Bolkesteins eis van integratie met opgeven van eigen culturele identiteit is volgens hem onmogelijk. Hij haalt daarbij Bolkestein zelf aan als getuige. In een interview werd de VVD-leider voorgehouden dat hij "enigszins bekakt praat'. Bolkestein: “Ik ben zoals ik ben. Mezelf veranderen kan ik toch niet.” En dit, zegt Welten nu “is dan dezelfde man die van allochtonen eist ... dat zij zich totaal moeten integreren.” Het individu kan, concludeert Welten, niet zomaar ingrijpen in zijn eigen gedragingen. En dus kan de allochtoon ook niet zijn cultureel bepaalde arsenaal aan handelingen inruilen voor een westerse identiteit.

Integratie met behoud van de eigen identiteit is evenmin mogelijk, stelt Welten, omdat voorwaarde voor behoud van de identiteit van de allochtooon is dat de autochtone cultuur verandert - “en dat wordt niet bedoeld met integratie”.