Vijf maanden oude baby's kunnen al optellen en aftrekken

Uit experimenten met kleuren, vormen en grootteverschillen weten ontwikkelingspsychologen dat baby's ergens lang naar kijken als het nieuw of onverwacht is. Op basis daarvan bedacht Karen Wynn van de universiteit van Arizona een experiment om vast te stellen of baby's kunnen rekenen.

Wynn plaatste de baby's voor een soort poppenkast. In een 1+1 experiment plaatste de onderzoekster door een zijluikje een soort Mickey Mouse in de poppenkast. Daarna onttrok een omhoogkomend scherm de muis aan het baby-oog. Zichtbaar voor de baby werd een tweede muis achter het scherm gezet en een lege hand teruggetrokken. De baby kon dus zien dat de "rekenkundige operatie' 1+1 werd uitgevoerd. Vervolgens gebeurde er in de helft van de gevallen achter het scherm iets dat de baby niet kon zien: er werd een Mickey Mouse weggehaald. Als het scherm weer zakte zagen de proefbaby's dus één of twee muizen. Naar de ene muis keken ze beduidend langer dan naar twee muizen.

Onderzoekster Wynn: "als ze het numerieke resultaat van deze rekenkundige operaties kunnen uitrekenen moeten ze langer naar het foute dan naar het goede resultaat kijken.' Aangezien ze dat doen kunnen baby's rekenen, is de conclusie. Behalve 1+1 (met 1 of 2 als uitkomst) kregen de baby's ook 2-1 (resultaat 1 of 2) voorgeschoteld.

Om het onderzoek statistisch betrouwbaar en methodisch correct te maken deden er 32 respectievelijk 16 baby's aan beide experimenten mee. Zij kregen ieder een serie sommetjes, met afwisselend het verwachte en het onverwachte resultaat. Een observator die niet wist of de baby naar een of twee muizen keek, klokte de kijktijd van de baby. De onderzoeker die de muizen plaatste keek niet naar de baby. De aanwezige ouders mochten hun kind wel strelen en aanraken, maar niet naar de poppenkast kijken. Baby's die zeurden, huilden of jengelden werden uitgesloten. Het kijken werd afgesloten als een baby korter dan 4 seconden of langer dan 30 seconden keek, of als hij 2 seconden ergens anders naar keek. De gemeten verschillen waren niet groot, maar wel statistisch significant.

Toch was er kritiek. De foute uitkomsten waren in beide experimenten namelijk gelijk aan de beginsituatie. Misschien verwachtten de baby's alleen iets anders te zien en keken ze alleen langer omdat ze onverwacht hetzelfde zagen. Het zou betekenen dat baby's van vijf maanden een besef hebben van "is gelijk aan' en "is ongelijk aan', maar logica is iets anders dan rekenen. Een derde experiment, ook een 1+1 operatie, maar dan met uitkomsten (2 of 3) die anders dan de beginsituatie (1) waren bracht uitsluitsel. Ook hier keken de baby's langer naar de onverwachte uitkomst 1+1=3 dan naar het correcte en ook op vijf maanden kennelijk al dodelijk saaie 1+1=2 (Nature, 27 aug).