Hulpverleners Somalië: geen extra VN-troepen

NAIROBI, 10 SEPT. Er moeten nu geen extra troepen van de Verenigde Naties naar Somalië worden gezonden, ook al heeft de Veiligheidsraad hiertoe al besloten. Het zenden van meer VN-troepen kan gemakkelijk leiden tot nieuwe gevechten. Daarmee zal de humanitaire operatie voor honderdduizenden hongerigen in gevaar komen.

Dit zeiden gisteren in Nairobi de hoofden van de Franse en Nederlandse Artsen zonder grenzen, nadat zij Somalië hadden bezocht. Hun mening zou worden gedeeld door andere hulporganisaties in Somalië.

“We scheppen nieuwe risico's met zo'n interventie”, zei Rony Brauman van het Franse Artsen zonder grenzen op een persconferentie. “Je neemt werkelijk zeer grote risico's wanneer je voedselkonvooien beschermd. En denkt u werkelijk dat de voedseloperatie doorgaat als er straks VN-soldaten worden neergeschoten?”

Volgens Jacques de Milliano van het Nederlandse Artsen zonder grenzen moet het zenden van overvloedig veel voedsel naar nieuw op te richten distributiecentra prioriteit krijgen. “Voedsel is, omdat er nu een groot tekort bestaat, iets geworden om voor te vechten”, aldus de Milliano. “Als zich een overvloed aan voedsel in Somalië bevindt, zal de veiligheidssituatie verbeteren.”

Vijftig ongewapende VN-waarnemers zijn nu in de Somalische hoofdstad Mogadishu om daar toe te zien op een wankel bestand. Vermoedelijk later deze week arriveren de eerste van vijfhonderd gewapende Pakistaanse VN-soldaten die worden gelegerd in de haven van Mogadishu. Vorige maand maakte VN-secretaris-generaal Boutros Ghali bekend dat later nog eens 3000 gewapende blauwhelmen zullen volgen voor de havens van Berbera, Kismayo en Bosaso.

Het meningsverschil over de komst van de extra VN-troepen betreft vooral of de verscheidene gewapende Somalische facties akkooord moeten gaan met hun komst. De voornaamste krijgsheer, generaal Aideed, gaf zijn fiat voor de eerste 500 troepen maar hij zegt zich te zullen verzetten tegen de 3000 additionele troepen. Tot nu toe ging alleen een gewapende groep rond Bosaso akkooord met meer troepen.

Artsen zonder grenzen meent dat extra VN-troepen alleen mogen komen wanneer alle gewapende facties hen welkom heten. Speciaal VN-afgezant in Somalië, de Algerijn Mohamed Sahnoun, heeft in de afgelopen weken met veel moeite contacten weten te leggen met en het vertrouwen gewonnen van de verscheidene krijgsheren. Zijn diplomatieke missie dreigt doorkruist te worden wanneer er VN-soldaten komen waarover hij geen overeenstemming bereikte. Naar verluidt zou het besluit om de extra 3000 troepen te zenden zijn genomen op het VN-hoofdkantoor in New York zonder consultatie met Sahnoun.

De vraag werpt zich op of er niet wordt toegegeven aan chantage door Aideed wanneer er op zijn toestemming wordt gewacht. Veel Somalische burgers vragen om de onmiddellijke interventie van een VN-macht. Zij beschouwen Aideed als een boef die niet de morele autoriteit heeft met de VN te onderhandelen. Aideed blokkeeert al maanden een grotere VN-presentie in Somalië. Hij vraagt daarentegen internationale hulp bij het opzetten van een Somalische politiemacht om de voedselkonvooien te beschermen.

Zelfs wanneer alle gewapende facties akkoord gaan met extra VN-troepen, is het twijfelachtig of de blauwhelmen zich veilig kunnen voelen. Een nog groter probleem dan de gewapende facties vormen talrijke groepen bandieten die met geen enkele guerrillabeweging zijn verbonden.