Bezinning bij Volmac: waar naar toe?

UTRECHT, 10 SEPT. Wie dezer dagen naar Volmac-topman Jelle Dohmen luistert bekruipt een onbehaaglijk gevoel. Dohmen is de weg kwijt, zo lijkt het, verdwaald in de snel veranderende automatiseringsmarkt waar vertrouwde landkaarten hun autoriteit hebben verloren.

Gisteren kondigde Dohmen een periode van bezinning aan. De reflectie geldt de toekomstige strategie en marktpositie van 's lands grootste automatiseerder. Het proces wordt alomvattend, geen enkele optie wordt bij voorbaat uitgesloten. De nieuwe visie wordt in de loop van het najaar verwacht.

Op het eerste gezicht is niet duidelijk waarom Dohmen, zoals hij het zelf zegt, “in de spiegel” wil kijken. Het bruto rendement van Volmac ligt op een respectabele 14,5 procent. De vermogenspositie van de onderneming wordt door beursanalisten als "gezond' gekenschetst en nog geen twee maanden geleden vond het strikt Nederlandse Volmac onderdak bij de Franse softwaregigant Cap Gemini Sogeti. Bovendien heeft het bedrijf - naar eigen zeggen - in het afgelopen halfjaar geen marktaandeel verloren. Niet bepaald alarmfase 1.

Het is dan ook niet de moment-opname die Dohmen aan het denken heeft gezet, het is de trend die de Volmac-topman niet zint. Vier jaar geleden boekte Volmac een bruto rendement van 38 procent. Langzaam, maar gestaag, is het rendementscijfer vervolgens gedaald. Wat Dohmen ook verzon, na afloop van iedere boekhoudperiode bleek Volmac slechter te renderen. Ondanks personeelsreductie, ondanks besparingen op salarissen, ondanks het afstoten van een verliesgevende dochter. De Volmac-top werd er razend van. Alsof het bedrijf is gegrepen door een onontkoombare natuurwet. “Dat is telleurstellend”, zei Dohmen gisteren bij de presentatie van de halfjaarcijfers, “dat is demotiverend”.

Vechten tegen de bierkaai is niet leuk. Ernstiger is dat Dohmen niet ziet hoe hij de neergaande lijn kan ombuigen. “Ik val van een berg en kan niet zien waar de val wordt gestuit.” Dohmen weet wel dat het rendement verder zal dalen, hij weet niet op welk niveau het rendement tot stilstand komt.

Bovendien moest Dohmen toegeven dat hij de markt verkeerd heeft ingeschat. Dat de omstandigheden op de markt wijzigden was in Utrecht wel gesignaleerd, maar de snelheid waarmee de concurrentie toenam en het totale aantal orders slonk kwam als een volslagen verrassing.

Afgaande op de uitlatingen van Dohmen is de markt voor zogenoemde maatwerksoftware - verreweg de belangrijkste activiteit van Volmac - in de loop van het eerste kwartaal omgeslagen van een groeimarkt naar een stagnerende of zelfs licht krimpende markt. De omzet van Volmac bleef vijf procent achter bij de vergelijkbare periode vorig jaar terwijl het bedrijf geen marktaandeel verloor. Eerder maakte ook Getronics, dat zich met dochterbedrijf Datex op hetzelfde marktsegment bevindt, al gewag van een stagnatie op de markt.

Vorig jaar groeide de totale softwaremarkt - inclusief standaardpakketten - in Nederland nog met elf procent. Voor dit jaar werd gerekend op een groei van vijf procent. Uitgaande van een inflatie van ongeveer vier procent zou dan een reële groei van een procent moeten resteren. Het aantal aanwijzingen dat zelfs die minimale groei niet wordt gehaald neemt toe.

Die boodschap is hard aangekomen bij de Volmac-top. Toen het rendementsverval drie jaar geleden inzette werd dat geïnterpreteerd als een tijdelijke dip. Daarna hoopte men met vrij beperkte maatregelen zoals een “restrictief personeelsbeleid” de tijdelijke tegenslag uit te zingen. De nieuwe bezinning duidt erop dat Volmac niet meer gelooft dat de gouden tijden terug zullen keren.