AVRO, KRO en NCRV geven hun vaste tv-avond op

Het is voor Gooise begrippen weinig minder dan een aardverschuiving, die gisteren door AVRO, KRO en NCRV is aangekondigd: vanaf 28 september, bij de start van het nieuwe televisieseizoen, doen de omroepen op Nederland 1 afstand van hun vaste avonden - ten gunste van een programmering per genre, waaraan elk van de drie bij toerbeurt een bijdrage levert.

Het meest zichtbare gevolg van de omwenteling is dat de omroep(st)ers en de omslachtig lange leaders van de afzonderlijke omroepen verdwijnen. Een stem buiten beeld neemt de aankondigingen over en alleen in het programma zelf wordt nog melding gemaakt van de omroep die ervoor verantwoordelijk is.

AVRO, KRO en NCRV leggen zich daarmee eindelijk (en als eerste) neer bij de werkelijkheid. Nu het de toeschouwer al jarenlang een zorg zal zijn aan welke omroep welk programma te danken is, ontstaat straks op het eerste net de volgende situatie: een vaste opbouw per dag, met het dagelijkse jeugdblok van de NOS in de vooravond, altijd een bioscoopfilm op zaterdag en woensdag, amusement op zondag en maandag, Nederlandse dramaseries op dinsdag, buitenlandse misdaadseries op donderdag en “actie en avontuur” op vrijdag. En ook later op de avond blijft de regelmaat gehandhaafd. Altijd (bijvoorbeeld) een kennisquiz op woensdag; zodra de NCRV klaar is met Einstein, neemt de KRO de beurt een week later over met Megabrein. Zo kan het dus gebeuren dat op één avond programma's van drie verschillende omroepen worden uitgezonden - de afzender doet er niet meer toe, zolang op het afgesproken tijdstip maar de afgesproken programmasoort wordt uitgezonden.

Het gaat ver, gezien de traditie van concurrentie waarin Hilversum is opgegroeid. Achter de harmonieuze façade is deze zomer dan ook door de drie betrokken partijen heftig onderhandeld over ieders inhoudelijke en financiële aandeel in de nieuwe opzet. En zodra het over nòg verdere stappen gaat, lopen de meningen alweer danig uiteen. Gezamenlijke huisvesting? “We zijn op zoek,” zegt KRO-voorzitter Braks. “We proberen zo snel mogelijk zaken te doen,” beaamt NCRV-voorzitter Herstel. “Maar we hebben afgesproken dat we de eerste twee jaar niets zouden doen wat niet meer omkeerbaar is,” sputtert AVRO-voorzitter Wallis de Vries tegen.

Intussen heeft Nederland 1 nu, qua samenwerking, een voorsprong op de andere twee publieke netten. Nederland 2 wordt straks ingevuld door EO, TROS en Veronica, die - net als voorheen - hun eigen avonden behouden. En op Nederland 3 blijven de scheidslijnen tussen VPRO, VARA en NOS eveneens in stand; alleen de fusie tussen Achter het nieuws en NOS-Laat (zes avonden per week onder de titel Nova) vormt daar een lichtpunt. Aarzelend, met grote moeite en begeleid door verhitte achterhoedegevechten, is de publieke omroep doende zich aan te passen aan de realiteit. Op een dag, wie weet, zal de kijker adequaat worden bediend.