EG zwijgt nog over luchtvaartverdrag VS en Nederland

BRUSSEL, 8 SEPT. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EG, wil zich nog niet uitspreken over het verregaande luchtvaartakkoord dat Nederland vorige week heeft gesloten met de Verenigde Staten. Een woordvoerder van commissaris Van Miert (vervoer) zei dat eerst het contract inhoudelijk moet worden bestudeerd voordat een oordeel kan worden geveld.

De Nederlands/Amerikaanse overeenkomst voorziet in een vrije luchtvaart tussen beide landen: Nederlandse toestellen krijgen onbeperkt toegang tot de VS en omgekeerd.

Bekend is dat men name de Fransen huiverig staan tegenover het onbeperkt openstellen van het luchtruim voor Amerikaanse maatschappijen. Frankrijk, Groot-Brittannië en andere landen hebben een Amerikaans aanbod afgewezen om een soortgelijke overeenkomst te sluiten als met Nederland. Ze vrezen dat ze dan van de markt worden gedrukt door de Amerikanen. Om die reden heeft Frankrijk eerder dit jaar zelf zijn bestaande luchtvaartovereenkomst met de VS opgezegd.

Het akkoord tussen Nederland en de VS is pikant tegen de achtergrond van de totstandkoming van de interne EG-markt en de plannen om het Europese luchtruim te liberaliseren voor luchtvaartmaatschappijen uit landen van de EG. Daarover werden de EG-ministers van vervoer het eerder dit jaar eens. De vrijmaking geschiedt in fasen vanaf 1 januari aanstaande, als ook de interne markt officieel een feit is. In eerste aanleg worden alleen de tarieven vrijgelaten, maar in 1997 moet volledige liberalisering een feit zijn.

De Europese Commissie heeft al eerder aangekondigd dat ze eind deze maand of begin volgende maand een voorstel zal doen om voortaan in gemeenschappelijk verband te onderhandelen met niet-EG-landen over luchtvaartverdragen. De Commissie zou daarvoor dan mandaat moeten krijgen van de twaalf lidstaten, net zoals zij nu al namens de EG onderhandelt in het kader van de internationale handelsorganisatie GATT. Het verdrag tussen Nederland en de VS is een bilateraal verdrag, net zoals alle andere EG-lidstaten nu nog bilaterale verdragen sluiten.

De woordvoerder van commissaris Van Miert zei dat zo'n gemeenschappelijk optreden logisch voortvloeit uit de liberalisering van het luchtverkeer binnen de EG. Het gaat er niet om dat de Commissie meer bureaucratische bevoegdheden naar zich wil toetrekken, maar om als EG sterker te staan in onderhandelingen met derden, aldus de woordvoerder. Hij voegde er aan toe dat de Commissie bij toekomstige onderhandelingen een beroep zal doen op functionarissen uit de verschillende landen.

Volgens drs. C.T. den Braven van de Rijksluchtvaartdienst is het verdrag met de Amerikanen niet in strijd met het EG-beleid. “De EG is nu bezig met het formuleren van een gemeenschappelijk extern luchtvaartbeleid. Het kan nog wel een jaar duren voordat dat ze daar uit zijn”, aldus Den Braven. Tot die tijd is Nederland vrij om naar eigen inzicht bilaterale luchtvaartverdragen te sluiten.