Bloedbad bij protestmars van ANC in Ciskei

JOHANNESBURG, 8 SEPT. Zeker 24 mensen zijn gisteren om het leven gekomen en 196 mensen gewond geraakt, toen troepen van het Zuidafrikaanse thuisland Ciskei het vuur openden op demonstranten van het Afrikaanse Nationale Congres (ANC).

Volgens het ANC zijn bij de schietpartij 28 doden gevallen. De regering-De Klerk en het ANC hebben elkaar de schuld gegeven voor het bloedbad. Het klimaat voor de hervatting van de onderhandelingen over een nieuwe grondwet voor Zuid-Afrika is er volgens beide partijen verder door verslechterd.

De schietpartij had gistermiddag om half twee plaats, vlak nadat de mars van tienduizenden ANC-aanhangers Ciskei was binnengetrokken om het aftreden te eisen van de militaire leider Oupa Gqozo. Nadat een aantal ANC'ers door de omheining braken en een voetbalstadion binnengingen, begonnen Ciskeise militairen op de menigte te schieten.

Volgens Gqozo reageerden zijn troepen uit zelfverdediging op schoten van demonstranten. Het ANC en onafhankelijke waarnemers ter plaatse verklaarden dat de militairen zonder provocatie van de massa en zonder waarschuwing vooraf het vuur openden.

Het Zuidafrikaanse leger heeft gisteravond posities in het thuisland betrokken om onrust en plundering te voorkomen. ANC-leiders sloten een nieuwe mars naar Ciskei niet uit. ANC-leider Nelson Mandela is vanmorgen naar de regio vertrokken.

President De Klerk verklaarde diep geschokt te zijn. “Dit had in samenwerking kunnen worden voorkomen”, zei hij. Ministers legden de verantwoordelijkheid bij het ANC, dat de regels voor de mars zou hebben overtreden. Een rechter in Ciskei had toestemming gegeven voor een mars naar het voetbalstadion, maar niet naar de hoofdstad Bisho. Lokale ANC-leiders hadden aangekondigd wel naar de hoofdstad te zullen gaan. Het ANC legt de verantwoordelijkheid vooral bij de regering, omdat zij Gqozo zou hebben gesteund.

Kerkleiders als aartbisschop Desmond Tutu en Frank Chikane, secretaris-generaal van de Zuidafrikaanse Raad van Kerken, proberen vandaag in besprekingen met alle betrokkenen de spanning in het gebied te verminderen.