Bataljon mariniers Cambodja wordt wellicht gehalveerd

ARANYA PRATHET, 8 SEPT. Het bataljon van omstreeks 900 Nederlandse mariniers in Cambodja zal, bij de aflossing in oktober, worden gehalveerd als blijkt dat er voor de hele groep geen zinnige taak is. Minister Ter Beek (defensie) zal hierover vrijdag in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh overleg voeren met de commandant van de VN-troepen, de Australische generaal Sanderson.

De Nederlandse mariniers hebben tot nu toe weinig kunnen uitrichten doordat de VN-vredesoperatie in Cambodja wordt gesaboteerd door de Rode Khmer. In eerste instantie werden de Nederlandse kwartiermakers aan de grens bij Thailand tegengehouden. Nu weigert de Rode Khmer mee te werken aan de ontwapening, zoals in het vredesakkoord is overeengekomen. Tot nu toe blijkt de druk van Thailand en China onvoldoende om de Rode Khmer tot de orde te roepen.

De Rode Khmer geeft zijn machtspositie niet op wegens verregaande betrokkenheid bij de handel in robijnen en illegaal gekapt hardhout. Thaise militairen werken op hun beurt mee aan de sabotage van het vredesakkoord door met de Rode Khmer zaken te doen.

Minister Ter Beek die samen met zijn collega Pronk (ontwikkelingssamenwerking) een bezoek brengt aan Cambodja wil de obstructie van de Rode Khmer op het hoogste niveau bij de VN aan de orde stellen. Van dat gesprek zal afhangen of Nederland bereid blijft zijn troepen op sterkte te houden.

Op de eerste dag van zijn bezoek aan Thailand en Cambodja miste Ter Beek door zijn late aankomst in Bangkok een afspraak met zijn Thaise collega om het optreden van de Rode Khmer aan de orde te stellen. Hij wil de Thaise regering met klem vragen mee te werken, opdat de Nederlandse mariniers in het noordwesten van Cambodja bij de grens van Thailand hun taak kunnen uitvoeren. Zij hebben de opdracht om de Rode Khmer-milities in kampen bijeen te brengen en hen te ontwapenen. Van de vier Nederlandse compagnieën die in de streek aanwezig zijn komen slechts twee toe aan deze opdracht.

“Mij moet duidelijk worden dat zij wel zinnig werk hebben te doen. Aan de andere kant wil het Nederlandse kabinet niet een verkeerd signaal geven aan de Rode Khmer door nu al weg te lopen. Dat zou een verharding van het standpunt van de Rode Khmer kunnen betekenen”, zei Ter Beek gisteravond.

Pag 3: Regeling met Thailand

Nederland probeert met Thailand ook tot een "onschendbaarheidsregeling' te komen voor de Nederlandse militairen. Op dit ogenblik zijn alleen de militairen, die rechtstreeks voor de staf van de VN in Phnom Penh zijn gedetacheerd vrij van rechtsvervolging in Thailand, de Nederlanders niet.

Twee Nederlandse mariniers zijn in conflict gekomen met Thaise autoriteiten omdat zij betrokken waren bij een verkeersongeluk, waaraan zij geen schuld hadden. De aanvoer van voedsel en materieel voor het Nederlandse mariniersbataljon loopt via Thailand. Als Nederlandse militairen overtredingen begaan kunnen zij worden vervolgd in Thailand.

De betrokkenheid bij de vredesoperaties van Pronk komt Ter Beek naar zijn zeggen goed uit. Pronk kondigde zaterdag in deze krant aan dat hij zich meer met defensie wil inlaten, omdat hij in 1993 63 miljoen gulden bijdraagt aan vredeshandhaving in Cambodja. Tot nu toe viel in het kabinet alleen minister Van den Broek zijn collega Ter Beek bij als het om een volwaardige defensiebegroting ging. De steun van partijgenoot Pronk zegt Ter Beek goed te kunnen gebruiken omdat binnen de PvdA-fractie in de Tweede Kamer stemmen opgaan om drastischer op defensie te bezuinigen in de toekomst. Ter Beek is samen met Pronk en Van den Broek van mening dat Nederland militair niet achter kan blijven als zij wil meewerken de VN te versterken.