Pop en speedway reddingsboei Alma Ata

Er doet in Kazachstan een verschrikkelijk gerucht de ronde. De befaamde medeo-schaatsbaan van Alma Ata staat op het punt gesloten te worden. De gestage onttakeling van het overheidsbudget, tezamen met de al maar stijgende prijzen, zouden de exploitatie van de schaatsbaan aan de rand van de ondergang hebben gebracht.

Er zouden slechts twee oplossingen resteren, zo wil het verhaal in Alma Ata. De medeobaan wordt verkocht aan een buitenlandse investeerder dan wel aan een binnenlands bedrijf dat geld over heeft maar zich aan sport niets gelegen zal laten liggen.

Wat erger is, weten ze in Kazachstan nog niet. Want de medeobaan is voor de Alma Atezen een van hun belangrijkste redenen van bestaan. Dat Alma Ata de hoofdstad was van Kazachstan, een onafhankelijke republiek die vijfenzeventig keer zo groot is als Nederland en ook nog eens veel olie in de grond heeft, was bij de goegemeente nooit bekend. Dat daar in de Sovjet Unie een razendsnelle schaatsbaan lag, wist nagenoeg iedereen.

Thialf in Heereveen mag er recentelijk dan zijn bijgekomen, over de baan in Calgary ook geen kwaad woord, Alma Ata is niettemin nog altijd de plek waar de meeste wereldrecords zijn gevestigd: meer dan 120 in getal, ook al werden die vaak gerealiseerd door Sovjet-schaatsers die daarna op internationale toernooien in Europa vaak niet al te veel meer van zich lieten horen en zo de verdenking op zich wisten te laden dat er met de tijdwaarneming op de medeobaan iets bijzonders aan de hand was.

De Kazachse journalist Oeral Kaimirasov klom uiteraard onmiddellijk in de telefoon toen het gerucht hem ter ore kwam. Directeur Sailaoebek Jesimbekov stond hem persoonlijk te woord. “Allemaal uit de lucht gegrepen”, was zijn eerste reactie. Om vervolgens een tekst en uitleg te geven die de goede verstaander niet zou mogen geruststellen. Want wat blijkt? De medeobaan is voor tien jaar verpacht aan de naamloze vennootschap Azia Daoeysi (De stem van Azië), een consortium van enkele banken en beurzen, het stadsbestuur van Alma Ata en de republikeinse staatsomroep.

Deze onderneming wil de schaatsbaan commercieel gaan uitbaten. Hetgeen allereerst betekent dat een trainingsuurtje voor schaatsers voortaan duizend roebel gaat kosten (lees: driekwart van een gemiddelde pensioen-uitkering) en voor een ploegje ijshockeyers maar liefst tienduizend roebel. Dat valt nog allemaal te overzien. Topsport is in de voormalige Sovjet Unie inmiddels ook big business. Die bedragen kunnen er dus wel van af. Temeer daar gewone "amateurs' al voor twintig roebel een halve dag mogen komen schaatsen.

Maar of er voor die laatsten veel tijd op de baan overblijft, is de vraag. Volgens directeur Jesimbekov zal er op de baan de komende jaren namelijk nog veel meer gaan gebeuren: muziekfestivals, popconcerten, speedway en al dat soort Veronica-attracties. Als het voor de “partners” van De stem van Azië maar lucratief is. Met andere woorden Alma Ata moet een soort Feijenoord-stadion worden in het hartje van Azië. Multifunctioneel heet dat bij ons. Maar de sportliefhebbers in Kazachstan hebben ze daarover vooralsnog zo hun twijfels.