"Over dit voorstel is niet goed nagedacht'

DEN HAAG, 7 SEPT. Het CDA-voorstel om mensen in de bijstand strenger te controleren op het bezit van dure auto's komt rechtstreeks uit de koker van CDA-fractieleider Brinkman. Die ontleende het vorige week aan een werkbezoek aan de Gemeentelijke Sociale Dienst in Den Haag. GSD-directeur Simon van Driel bracht het bij die gelegenheid te berde. Zijn collega's verwijten hem nu “onbezonnenheid”.

Van Driel zelf houdt voet bij stuk. “Het gaat niet om het gebruik, maar om het bezit van een dure auto. Die telt volgens de wet tot het vermogen, net als een huis”, licht hij desgevraagd toe. Hij vervolgt: “Dan moet je je afvragen: welk controlemiddel is vanuit maatschappelijk oogpunt nog redelijk? Gegevens die mensen zelf verstrekken, mag je die gebruiken voor controle? Drie jaar terug was koppeling van de gegevens van de sociale dienst aan die van de belastingdienst, of die van de studiefinanciering, uit den boze, nu vindt iedereen dat redelijk.”

Het CDA-voorstel om gegevensbestanden van sociale diensten te koppelen aan die van de Rijksdienst voor het Wegverkeer in Veendam en het Bureau Kredietregistratie in Tiel kan echter binnen de kring van de sociale diensten op weinig bijval rekenen. Voorzitter drs. Th.J.W.M. Hoppenbrouwers van de vereniging van Directeuren van overheidsorgananen voor sociale arbeid Divosa noemt het idee “overdone”. Er worden nu al bestanden gekoppeld aan die van de belastingdienst, de ziekenfondsen en de bedrijfsverenigingen, en daar hebben de sociale diensten het al druk zat mee, is zijn redenering. In de huidige praktijk worden soms per geval gegevens opgevraagd, als daar aanleiding toe is.

Een woordvoerder van de Sociale Dienst in Rotterdam bevestigt dit beeld. “Over dit voorstel is niet goed nagedacht. Slechts een heel klein percentage van onze cliënten rijdt in een dure auto en dan moet je je afvragen of de controlekosten opwegen tegen de baten”, stelt hij. Ook zou het “heel gemakkelijk” zijn een auto te leasen of op een andere naam te zetten. Op dit moment gaat de GSD in Rotterdam pas over tot actie als er een tip, bijvoorbeeld van buren, binnenkomt dat iemand in de bijstand rondrijdt in een BMW van 80 of 90.000 gulden.

Van Driel vraagt zich af of het wel eerlijk is als de Sociale Dienst alleen iets onderneemt als er een tip is. “En als er dan toch niets gebeurt, en de hele straat ziet dat, tast je dan niet het maatschappelijk draagvlak voor de bijstand aan?” Gaat de Haagse GSD-directeur in de toekomst elke week de gegevens uit Veendam koppelen aan die uit Den Haag?. “Nee”, zegt hij, “maar je kunt het wel bij nieuwe bijstand-aanvragen controleren.” Moet je dan niet ook controleren op het bezit van een boot? Van Driel: “Inderdaad. Auto's en boten horen volgens de wet tot het vermogen, het huisraad niet. Anders moet je de wet veranderen.”