Natuurlijk willen soldaten naar huis

ROERMOND, 7 SEPT. Behendig loopt de 26-jarige Zdenko Cosic op één been en twee krukken door de recreatiezaal van het tijdelijk opvangcentrum in Roermond. Op 2 mei om 10 uur 's ochtends werd zijn linkerbeen getroffen door granaatscherven. Zijn rol in de verdediging van zijn woonplaats Derventa in Bosnië-Herzegovina was uitgespeeld. Geholpen door vrienden bereikte hij rond het middaguur het ziekenhuis in Slovanski Brod. Een uur later was zijn been afgezet.

Dinsdag arriveerde hij met het eerste Rode-Kruistransport in Utrecht. Het bericht dat hij naar Nederland kon, bereikte hem vorige week zondag toen hij al enige tijd in een kuuroord nabij Zagreb verbleef. “Ik dacht dat het beter voor me zou zijn, daarom wilde ik weg.” De overgang van het kuuroord met zijn warmwaterbronnen, watermassage en elektro-therapie in Vadazdinske Toplice naar het tijdelijk opvangcentrum in Roermond was groot. Er zijn nogal wat trappen in gebouw D waar Zdenko is ondergebracht. Het opvangcentrum is ook niet ingericht op het geven van revalidatietherapieën.

“Volgens mij wist de Nederlandse regering niet dat er ook gewonden hier naar toe zouden komen. Ik hoop natuurlijk wel dat ik in Nederland een kunstbeen kan krijgen. Daarna wil ik naar mijn vader in Frankfurt. Die woont daar al 23 jaar. Maar ik ben niet ondankbaar. De beeldvorming over ons is de afgelopen dagen nogal eenzijdig geweest.”

Een aantal gewonde soldaten zou hebben gezegd na hun herstel het strijdtoneel weer te willen betreden. Dit weekeinde hebben van de 26 gewonde militie-strijders er 23 te kennen gegeven niet terug te willen naar het voormalige Joegoslavië. Volgens de directeur van het tijdelijk opvangcentrum in Roermond, E. van Hecke, willen drie gewonden terug als blijkt dat de medische opvang in Zagreb beter is dan hier. Er is al een brief van Van Hecke onderweg naar de Lucaskliniek in Hoensbroek waarin hij vraagt om spoedig overleg over revalidatiemogelijkheden voor de gewonden. Voor twee anderen, niet gewond, wordt deze week de terugkeer naar Zagreb geregeld.

Een aan zijn bovenarm gewonde jongen is zichtbaar boos over de manier waarop hij en zijn strijdmakkers in het nieuws zijn gekomen. Zij zijn niet boos op Nederland omdat er te weinig medische hulp zou zijn, “want die is er wel. Maar die toevoeging is er voor de televisie uitgeknipt.” Evenals Zdenko voelt hij er niets voor om het strijdtoneel andermaal te betreden. “Maar ik wil natuurlijk wel terug naar huis. Daar hoor ik, daar wil ik leven”.

Ambtenaren van justitie en WVC zijn vanochtend naar Zagreb vertrokken om opheldering te krijgen over de manier waarop de Kroatische autoriteiten vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië selecteren voor opvang in Nederland. In Zagreb zal ook een afgevaardigde van de Nederlandse ambassade in Boedapest aan de besprekingen deelnemen.

Aanleiding voor het gesprek is het feit dat de indruk bestaat dat de gewonde strijders die vorige week dinsdag met het eerste Rode-Kruistransport meekwamen, in Zagreb voor de keuze zijn gesteld: of het revalidatiecentrum verlaten of naar Nederland vertrekken. “Vertrek naar Nederland moet natuurlijk op vrijwillige basis geschieden”, aldus een woordvoerder van het ministerie van jusititie.