HET ROEMLOZE EINDE VAN EEN MODEL

Het finaleweekeinde van de World League is het officiële afscheid van een zes jaar durend Nederlands volleybalmodel dat voor veel ophef heeft gezorgd en dat uiteindelijk een mooi resultaat, olympische zilver, heeft opgeleverd. Vanaf deze week gaan alle spelers hun eigen weg. Het slot had feestelijk moeten zijn, maar draaide in Genua met een vierde plaats op een sportief drama uit.

Aanvoerder Avital Selinger barst een half uurtje na de wedstrijd temidden van een groepje journalisten plotseling in tranen uit. Hij zegt zich te schamen voor het sjofele spel dat Nederland tegen Verenigde Staten heeft laten zien. De kleine spelverdeler wijst verwijtend naar de volleybalbond die hem en een aantal collega's een dag voor de eerste World League-duel tegen Cuba per fax zouden hebben gedwongen een nieuw contract te tekenen. “Voor het eerst van mijn leven heeft de bond mij pijn gedaan”, snikt de captain. Arie Selinger trekt zijn zoon weg. “Het is nu genoeg.”

Een verdieping lager filosofeert de 2.08 meter lange Edwin Benne in de gang van de kleedkamer met gebogen hoofd over zijn toekomst. Zijn transfer naar Brescia lijkt af te ketsen. Benne, bijna zes jaar lang basisspeler, weet niet wat hij moet doen. “Ik voel me een soort bedelaar. Dat is niet fijn. Ik heb misschien geen uitzonderlijke kwaliteiten als speler, maar verdien het niet in de wachtkamer te zitten.”

In de hoek van de vrijwel verlaten vip-kamer zit middenaanvaller Henk-Jan Held, sinds jaar en dag de meest constante Oranjespeler, met holle ogen en met een wit gezicht een sigaret te roken. Zijn overgang naar Reggio Emilia is afgeblazen. Een klap in het gezicht van Held. Zaakwaarnemer Piet Steenaard zit naast hem. “Zoiets heb ik nog nooit meegemaakt”, zegt hij. De faxen van de club liggen op tafel. In die van 26 augustus, anderhalve week geleden, wordt meegedeeld dat alles in orde is en Held tijdens het finaleweekeinde van de World League zijn contract kan tekenen. De speler regelt zijn zaken in Nederland en zegt per 1 oktober zijn flat op.

Afgelopen donderdagavond komt er op het kantoor van Steenaard in Weesp echter weer een fax binnen. Hij is dan echter al naar huis. Gelukkig, stelt Steenaard, heeft de schoonmaker een helder moment. Het blijkt om een noodkreet van de manager van Reggio Emilia te gaan. Die meldt dat de transfer van Held niet kan doorgaan. Hij biedt zijn welgemeende excuses aan, maar de club heeft niet genoeg sponsors gevonden en gaat met slechts één buitenlander, de Pool Stellmach, verder. Steenaard belt Held naar Genua om hem het slechte nieuws mee te delen. Het is nog minder dan 24 uur voor de ontmoeting tegen Cuba. Het is geen wonder dat Held een dag later geen moment niet in zijn spel komt. Tegen de gewoonte in zit hij een groot gedeelte van de wedstrijd als wisselspeler aan te kant.

Steenaard praat op de tribune in Genua tijdens Nederland-Verenigde Staten met de voorzitter van Reggio Emilia. Die vertelt dat hij nog steeds bezig is een Italiaanse speler op de positie van Held te slijten. Lukt dat dan kan de Nederlander misschien alsnog komen. Piet Steenaard noemt het “een klein lichtpunt”. Aan het gezicht van Held is echter te zien dat hij er weinig vertrouwen meer in heeft. Steenaard heeft al een advocaat ingeschakeld. Er zal in ieder geval worden geprobeerd een fikse schadevergoeding te eisen. Steenaard: “Deze fax is zo goed als een contract.” Bennes zaakwaarnemer Hans Koster poogt op zijn beurt in Brescia de zaken voor zijn cliënt recht te trekken. “Ik kan niet meer doen dan afwachten”, weet de speler. Koster is niet erg optimistisch en praat over “mafiapraktijken”.

Benne schiet voor de kleedkamer nog even de Amerikaan Bob Ctvrtlik aan. Die zou een contract bij Brescia hebben getekend en hebben geëist dat er een landgenoot, Scott Fortuna, met hem mee zou komen. Dus zou er weer geen plaats voor Benne zijn. Ctvrtlik speelt de onschuld zelve. Hij zegt van niets te weten. “Ik word zelf ook als een jojo gebruikt. De hele Italiaanse liga is een grote troep. Ik weet helemaal nog niet waar ik dit seizoen speel. Misschien wel nergens. Dan sluit ik me gewoon weer bij de Amerikaanse ploeg aan.”

Ook Benne en Held overwegen nu samen met de andere "achterblijvers' het programma van het Nederlandse team te blijven volgen. Ze zeggen dat zeker niet met tegenzin te zullen doen. Maar het is en blijft een noodoplossing. Alle internationals, inclusief Avital Selinger, hadden gehoopt en misschien ook wel verwacht na hun jarenlange inspanningen voor Oranje een lucratief buitenlands contract te krijgen. Zoals het er nu naar uitziet blijven liefst vijf van de twaalf spelers die een maand geleden in Barcelona olympisch zilver wonnen in Nederland achter.

Voor Edwin Benne blijkt er nog interesse te zijn van twee clubs uit de tweede divisie, Serie A2, Bari en Catania. Erg enthousiast is hij niet. “Ik heb in de A2 eigenlijk niets te zoeken. Evenmin als in de Belgische, Franse of Duitse competitie.” Alleen als de aanbieding financieel erg aantrekkelijk is wil Benne nog wel op het tweede plan spelen. “Misschien is een mooi contract voor mij gewoon wel niet weggelegd.”

Collega Held heeft geen andere contacten. Steenaard: “Iedereen wilde Henk-Jan hebben. Ze hadden het allemaal over Held, Held. Maar wij hebben wegens dat contract met Reggio Emilia verder alles afgehouden. Nu zitten alle clubs vol.”

En het wrange is dat de profclubs die misschien nog een plek willen inruimen zeker niet onder de indruk zullen zijn van het spel van de Nederlanders tijdens het World League-weekeinde. Genua is voor Oranje nog één keer de felverlichte etalage, maar gaat met name tegen de Verenigde Staten (6-15 en 4-15 in de laatste twee sets) af. De spelers beseffen dat zelf maar al te goed dat ze een mooie kans onbenut hebben gelaten. “Maar”, zegt Held, “het speelt niet makkelijk met een kop vol zorgen.”

Avital Selinger weet te vertellen dat een paar spelers zelfs nachten niet hebben kunnen slapen door de problemen. “In zeventig landen”, constateert vader Arie, “heeft men naar onze ploeg in Genua gekeken. Helaas is ons imago geweld aangedaan.” Het is bekend dat Arie Selinger gevoel voor timing en dramatiek heeft. Daarom haalt hij nog maar een keer hard uit naar de bond en met name voorzitter Bert Funk. “De bond heeft me in het gezicht geschopt.” Er klopt volgens de Amerikaan helemaal niets van. Hij begrijpt bijvoorbeeld niet dat de NeVoBo juist in de dagen voor de lucratieve World League-finale de contracten getekend wilde hebben. Volgens Funk heeft dat te maken met “arbeidsrechtelijke regels”.

Funk vindt het niet eerlijk dat er nu weer kritiek op de bond wordt geleverd. “We steken juist onze nek uit. Voor hetzelfde geld waren alle spelers weggelopen en wat dan?” De NeVoBo en de spelers willen in grote lijnen hetzelfde: doorgaan met een groep internationals die in dienst zijn van de bond. De "achterblijvers' onder leiding van Avital Selinger en Ron Boudrie, hebben echter via een plan duidelijk gemaakt dat ze een meer professionele opzet willen dan voorheen. De bond lijkt daar geen voorstander van te zijn. Maar, stelt Funk, het spelersplan bevat “positieve en bruikbare dingen”. “We moeten onze ideeën bundelen.”

Tot slot steekt Arie Selinger in de catacomben van het Palasport in Genua ook nog even de hand in eigen boezem. “Ik heb gefaald”, stelt hij in de rol van martelaar vast. “Ik heb zes jaar geleden alle spelers beloofd dat ze na de Olympische Spelen van 1992 een goed contract zouden krijgen. Dat heb ik niet kunnen waarmaken.”