Dure auto's

“WANNEER je bij een bezoek aan de klant ziet dat eenvoudige programmeurs met een opzichtige Porsche op het werk komen, kan het lonend zijn eens gericht naar hun werk te kijken.” Met deze kennelijk uit het leven gegrepen anekdote illustreerde een ervaren edp-auditor (“computer-accountant”) eens de noodzaak om altijd waakzaam te blijven tegen computerfraude van binnenuit.

Deze vormt vaak een veel groter gevaar dan de computerkrakers van buiten, die zoveel publiciteit krijgen. Toch bepleitte de accountant niet de ledenlijst van het Nederlands Genootschap van Informatici (NGI) dan maar eens af te draaien tegen de kentekenregistratie te Veendam of - om in deze lijn te blijven - de hele Sectie programmeurs uit hoofde van hun beroep af te checken bij het Bureau kredietregistratie in Tiel.

Het principe is simpel: iedere “hit” (een naam die op beide lijsten voorkomt) is verdacht. De genoemde toepassingen maken echter met reden weinig kans. Om te beginnen gaat het om gegevens die voor geheel verschillende doeleinden zijn vastgelegd; men moet er dan op kunnen rekenen dat het gebruik daartoe beperkt bljft. Massale administratieve koppeling staat ook al gauw haaks op het privacybeginsel van de doorzichtigheid, dat zegt dat mensen moeten kunnen zien wat er met hun gegevens gebeurt. Niet het minste bezwaar is dat koppeling betekent dat àlle betrokkenen op voorhand verdacht zijn. Dat is juist een kenmerkend verschil met de wèl gewenste controles met open vizier en een concrete aanleiding. In feite draait computerkoppeling ook nog eens de bewijslast om: de “hit” moet maar aantonen dat hij of zij onschuldig is in plaats van omgekeerd, zoals een basisregel is voor de onderlinge omgang in een rechtsstaat. Toch kan men niet zeggen dat er achter iedere Porsche van nature een kwalijk verhaal steekt. Als de koppeling door zou gaan, zouden de Porsches waarop men uit is, trouwens wel eens heel snel op naam van een ander kunnen worden gesteld.

LEES voor “informaticus” nu “bijstandstrekker” en het is duidelijk waarom het voorstel van het CDA de bestanden van de sociale diensten te controleren in Veendam en Tiel niet kan. Misbruik moet worden bestreden, maar met open vizier en niet via een achterdeur.