Meciar reist volgende week naar Hongarije

BOEDAPEST, 5 SEPT. De Slowaakse premier, Vladimir Meciar, zal volgende week woensdag een bezoek brengen aan zijn Hongaarse ambtgenoot, Jozsef Antall. Dat heeft een hoge functionaris van het Hongaarse ministerie van buitenlandse zaken gisteren bezegd.

Het is het eerste officiële bezoek dat Meciar aan het buitenland aflegt sinds hij in juni, na zijn verkiezingsoverwinning, tot premier van de Slowaakse republiek werd benoemd.

Het bezoek heeft extra gewicht omdat het ongeveer 5 miljoen inwoners tellende Slowakije een grote Hongaarse minderheid heeft (600.000), die zich bedreigd voelt door de nationalistische taal van de beweging voor een democratisch Slowakije (HZDS), aan het hoofd waarvan Meciar staat.

Tijdens zijn verkiezingscampagne heeft Meciar herhaaldelijk laten weten dat het Hongaarse verlangen naar autonomie in gebieden waar zij in de meerderheid zijn niet zal worden gehonoreerd en dat de Hongaarse minderheid al meer dan genoeg rechten heeft. Onder het motto dat er in Slowakije maar één volk is, het Slowaakse, verlangt de HZDS ook dat de Hongaren zich maar moeten aanpassen en de Slowaakse taal gebruiken.

Dergelijke uitlatingen hebben onder de Hongaarse minderheid grote ongerustheid veroorzaakt voor de komende scheiding in Tsjechoslowakije die met zich zal meebrengen dat er geen bescherming via de federale grondwet meer is te verwachten. In de deze week aangenomen, maar door de Slowaakse oppositie sterk gekritiseerde, Slowaakse grondwet wordt geen uitdrukkelijke melding gemaakt van de rechten van minderheden.

Dit probleem staat, zo zei gisteren de functionaris op het Hongaarse ministerie van buitenlandse zaken, bovenaan op de agenda van de besprekingen tussen Antall en Meciar. Hongarije, zo zei hij, is in de eerste plaats geïnteresseerd “in betrekkingen van goede nabuurschap”. Een ander twistpunt tussen de twee regeringen is het wel of niet afbouwen van de dam in de Donau bij Gabcikovo. De Slowaken willen dat nog onder de communisten begonnen project voltooien, het Hongaarse parlement heeft om milieuredenen besloten ermee op te houden. Hongarije heeft nu voorgesteld de kwestie voor te leggen aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.

In kringen van gespecialiseerde waarnemers in Boedapest wordt overigens verwacht dat er op dat punt wel een oplossing zal worden gevonden indien het Hof de Slowaken gelijk zou geven bij hun bewering dat Hongarije een internationaal verdrag schendt wanneer het de dam niet afbouwt.

Maar zover is het nog niet. Waarschijnlijk is dat de twee partijen woensdag hun standpunten nog eens zullen uiteenzetten, waarbij de Slowaakse zijde dit keer geen last heeft van de Tsjechen, die de afgelopen maanden nogal eens begrip toonden voor de Hongaarse argumenten.

Enkele weken geleden heeft de Tsjechische premier, Václav Klaus, overigens in feite al de primeur van een bezoek aan Boedapest weggesleept door premier Antall te bezoeken. In de Tsjechoslowaakse pers is naar aanleiding daarvan verwondering uitgesproken over het feit dat Meciar er kennelijk niet voor gezorgd had eerder te zijn dan Klaus.

    • Frits Schaling