Wordt Spasski verslagen of verpletterd?

AMSTERDAM, 4 SEPT. Na twee partijen op het eilandje Sveti Stefan in Montenegro wordt er nauwelijks meer aan getwijfeld wie de sterkste is in de match tussen Fischer en Spasski. Twintig jaar van onthouding heeft de kracht van Fischer niet zichtbaar aangetast. De tweede partij werd gisteren na 59 zetten en zeven uur spelen remise. Hoewel Spasski met wit speelde moest hij heel hard werken om de remise uit het vuur te slepen. Remises tellen niet mee, dus het blijft 1-0 voor Fischer.

Op de kleine persconferentie na de partij (90 seconden mag die duren) zei Fischer vriendelijk dat Spasski goed uit de opening was gekomen. Dat zal wel van te voren ingecalculeerd zijn. Het is waarschijnlijk beneden Fischers waardigheid om in de konings-indische verdediging het spoor van Kasparov te volgen. De variant uit de oude doos die nu gespeeld werd, gaf Spasski een comfortabele stelling. Dat kon iedereen zien, maar wat hij er mee moest doen, dat was minder duidelijk. De weg die Spasski koos, gaf hem slechts een eindspel met een pion minder. Het was remise, maar Fischer melkt zulke stellingen tot het einde uit. Hij legde een sluwe valstrik en met open ogen trapte Spasski er in. Min of meer toevallig kon Spasski daarna met een kwaliteit minder nog net remise bereiken.

Twee dagen geleden vreesde menigeen nog dat Fischer het schaken verleerd was, nu vraagt men zich af of Spasski gewoon verslagen of verpletterd zal worden en druk wordt gespeculeerd over andere en waardiger tegenstanders voor Fischer. Het is de vraag of Spasski het zich erg aan zal trekken. Dat de match doorgaat is misschien voor hem al overwinning genoeg. Toen hij eerder dit jaar weigerde met het Franse team in Manilla te spelen, verklaarde hij dat door te zeggen: “Ik ben oud en ik heb geld nodig.” Een uitspraak die nog niets van zijn actualiteit verloren heeft. In deze match van vijf miljoen geldt voor Spasski het nobele olympische woord dat zegt dat het meedoen belangrijker is dan het winnen.

Wit Spasski-zwart Fischer, tweede partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 c7-c5 Deze voor zwart wat ongemakkelijke variant wordt niet vaak meer gespeeld. Fischer deed het één keer eerder, tegen Gheorghiu in de olympiade van Siegen 1970. 6. d4xc5 d6xc5 7. Dd1xd8+ Ke8xd8 8. Lc1-e3 Pf6-d7 9. Pg1-e2 b7-b6 10. 0-0-0 Pb8-a6 Dit is een nieuw idee 11. g2-g3 Pa6-c7 Voorzichtig, bescheiden. Het paard verdedigt hier goed, maar het zal lang duren voor het actief kan worden. 12. f3-f4 e7-e6 13. Lf1-h3 Kd8-e7 14. Th1-f1 h7-h6 15. e4-e5 Lc8-b7 16. g3-g4 Ta8-d8 17. Pe2-g3 f7-f6 18. Pc3-e4 Wit offert een pion. Het ziet er inderdaad aardig uit, maar het blijkt niet veel op te leveren. 18...f6xe5 19. f4-f5 Lb7xe4 20. Pg3xe4 g6xf5 21. g4xf5 Pd7-f6 22. Tf1-g1 Td8xd1+ 23. Kc1xd1 Lg7-f8 24. Pe4xf6 Ke7xf6 25. Tg1-f1 e6xf5 26. Tf1xf5+ Kf6-g7 27. Tf5xe5 Lf8-d6 28. Te5-e4 Ld6xh2 29. Kd1-e2 h6-h5 30. Te4-e7+ Kg7-f6 Hoewel wit nog steeds een pion achter is heeft hij niet veel te vrezen. Zijn stukken zijn actief en het zwarte Pc7 staat slecht. 31. Te7-d7 Lh2-e5 32. b2-b3 h5-h4 33. Ke2-f3 Th8-g8 34. Lh3-g4 Maar dit is een ernstige onvoorzichtigheid. Met 34. Lf4 of 34. Lf2 lijkt een makkelijke remise te bereiken. 34...h4-h3 35. Td7-h7 h3-h2 36. Le3-f4 Dat was blijkbaar de bedoeling. Spasski hoopt de h-pion te veroveren. Hij blijkt echter in een valstrik gestapt te zijn. 36...Tg8-f8!

Nu wint zwart materiaal. 37. Lf4xe5+ Er is geen weg terug meer. 37...Kf6-g6+ 38. Kf3-e4 Kg6xh7 39. Le5xh2 Spasski is een kwaliteit achtergeraakt. Tot zijn geluk staan de overgebleven zwarte stukken niet goed. De zwarte koning doet niet mee. 39...Tf8-e8+ 40. Ke4-f5 Pc7-e6 41. Kf5-f6 Pe6-d4 42. Lh2-d6 Te8-e4 43. Lg4-d7 Te4-e2 44. a2-a4 Te2-b2 45. Ld6-b8 a7-a5 46. Lb8-a7 Tb2xb3 47. Kf6-e5 Pd4-f3+ 48. Ke5-d6 Pf3-d2 49. Ld7-e6 Tb3-b4 50. Kd6-c6 Pd2-b3 51. Le6-d5 Tb4xa4 52. La7xb6 Ta4-a1 53. Lb6xc5 a5-a4 54. Lc5-b4 a4-a3 Fischer lijkt nog heel ver te zijn gekomen, maar het is net niet genoeg. 55. c4-c5 Pb3-d4+ 56. Kc6-d7 Ta1-d1 57. Lb4xa3 Pd4-c2 58. c5-c6 Td1xd5+ 59. La3-d6 Remise. De c-pion redt de partij net voor wit.