Verhalen

Vroeger had je de galerie Art & Project: in de jaren zeventig het mooiste programma van Nederland, in zomaar een straat achter het Concertgebouw.

Later vertrokken de uitbaters naar de gracht. De galerie werd sjieker en koeler. De heren werden nukkiger. Veel kunstenaars (onder wie Carl Andre, Robert Ryman, Lawrence Weiner, Richard Long, Gilbert & George, Barry Flanagan en Alan Charlton) verdwenen of werden eruit gegooid. De galerie trok verder: de wijde wereld van Noord-Holland in. Alleen de allerbeste kunstenaars mochten blijven.

Eén van de twee galeristen en de meest humeurige, Adriaan van Ravesteijn, weet dus waar hij het over heeft als hij over kunst en cultuur praat. Laatst werd hem door de HP/De Tijd gevraagd te orakelen inzake mijn collega Beeren. In die uitspraken liet Van Ravesteijn zich kennen als een man van intens avontuur en van grote gebaren. Ik moest ineens weer denken aan de opening van de Richard Long-tentoonstelling, 1979, in Eindhoven.

Het was september. Rondom het museum was een wielerkoers gaande. Richard Long was met die sportieve omlijsting zeer tevreden. De tentoonstelling was prachtig. Tien zalen met nieuw werk, ter plaatse gemaakt. De stemming was opperbest. Alleen moest nog geregeld worden welke galerie, Art & Project in Amsterdam of Konrad Fischer in Düsseldorf, welke werken in commissie zou krijgen om te verkopen. Het was Richard Long zelf, geloof ik, die voorstelde dat, aangezien de tentoonstelling in Nederland was, de Amsterdamse galerie het eerst kon kiezen. Ik zie de heren nog rondgaan: voorzichtig, keurend en proevend en in hoekjes met elkaar smoezend. Uiteindelijk kozen ze de kleinste werken. Ik denk dat die het beste pasten in hun verfijnde smaak. Vermoedelijk zouden ze ook beter te verkopen zijn; Konrad Fischer vond het in ieder geval niet erg collegiaal hem met alleen de grote te laten zitten. Als handelaar moet je immers geven en nemen.

Een uur later kwam Frits Becht me vertellen dat hij van Konrad Fischer een prachtige grote sculptuur gekocht had, een kloek veld van krijtsteen, negen bij twee meter. En, voegde Becht er meesmuilend aan toe (want zo is zijn karakter), de heren van Art & Project waren pisnijdig dat hij niet bij hen had gekocht, zij waren toch in Nederland; maar hij had gezegd dat hij een groot werk wilde kopen en zij konden dat niet leveren.

Nu lees ik in HP/De Tijd wat Van Ravensteijn te zeggen heeft. Ik zie dat hij nog steeds kwaad is dat wij niet allemaal zijn smaak en inzicht en grootse stijl zijn blijven volgen.