Feminisme hindert vrouwenbedrijven

AMSTERDAM, 4 SEPT. Op de eerste buurtvergadering over de bestemming van het Burgerziekenhuis in Amsterdam-Oost keken de bewoners van de Dapperbuurt raar op hun neus. Daar zat een vrouw die de helft van het terrein opeiste voor vrouwen, omdat vrouwen immers ook de helft van de bevolking vormden.

Vandaag, bijna zeven jaar later, is het Bedrijvencentrum voor Vrouwen (BVV) daadwerkelijk in gebruik genomen. Maar de vrouwelijke ondernemers zien het feministische element eerder als een nadeel dan een voordeel.

Toen in 1985 bekend werd dat het Burgerziekenhuis in Amsterdam-Oost zou verhuizen naar Almere, zat Anna Lont op de eerste rij om het terrein voor vrouwen op te eisen. “Een sociaal veilig terrein middenin Amsterdam waar zwarte en witte vrouwen en meiden samen wonen en werken”, luidde de doelstelling.

De onmogelijkheden voor vrouwen betaalde arbeid te verrichten en sociale onveiligheid vormden de aanleiding. Dit laatste werd versterkt toen in 1987 een vrouw bij het naburige, onveilige Muiderpoortstation werd vermoord.

De buurt was vanaf het begin al sceptisch. Wonen en werken alleen voor vrouwen, was dat wel nodig? Maar de droom van Anna Lont en de haren werd werkelijkheid. Vrouwelijke ondernemers werden gevonden via advertenties, bijeenkomsten en de Kamer van Koophandel. Allochtone medewerksters gingen op zoek naar Marokkaanse en Turkse vrouwen die een eigen bedrijf wilde opzetten. Vandaag telt het bedrijvencentrum een dertigtal ondernemers en evenveel vrouwen die hier huisvesting vonden.

Maar is de droom van Anna Lont helemaal uitgekomen? De ondernemers blijken lang niet allemaal achter het feministische principe te staan. Blokfluitbouwster Ella Siekman, kledingontwerpster Jacqueline Streng en Medina Akir en haar zus van het Turkse reisbureau zeggen allemaal dat het hen gaat om een goede bedrijfsruimte voor relatief weinig geld. Streng en Akir vinden het zelfs een nadeel dat het bedrijvencentrum alleen voor vrouwen is.

Akir: “Er komen hier mannen binnen die vragen of ze wel een reis mogen boeken. Die denken dat het alleen voor vrouwen is”. De zusjes hebben daarom hun reisbureau "Oscar Reizen ' genoemd. “Een echte naam voor een man, misschien helpt dat”, meent Akir. “Bovendien ligt de naam goed in het gehoor bij zowel Turkse als Nederlandse klanten.”

Streng zegt dat ze er soms op wordt aangekeken dat ze “plotseling” heel feministisch zou zijn. “Terwijl ik gewoon naar buiten wil treden met mijn produkt. De mensen moeten niet denken dat we hier een hekel aan mannen hebben. Ik werk zelfs liever met een mengeling aan mensen.”

Daarnaast blijken weinig ondernemers ook in het voormalige Burgerziekenhuis te willen wonen, zoals oorspronkelijk wel de bedoeling was. “Dan zou ik echt het gevoel hebben op een vrouweneiland te zitten”, zegt Siekman. Voor degenen die wel wilden, zoals Medina Akir, bleek het onmogelijk. Akir is getrouwd en getrouwde of samenwonende vrouwen worden geweerd. Behalve als ze met een andere vrouw samenwonen. Alleenstaande vrouwen met kinderen, zowel jongens als meisjes, worden ook toegelaten. Volgens Streng is de discussie tot welke leeftijd de jongens bij hun moeder mogen wonen, nog niet gevoerd.