China machteloos bij verkoop F-16's aan Taiwan

PEKING, 4 SEPT. China heeft in een tweede escalerend protest tegen het Amerikaanse besluit om 150 F-16 gevechtsvliegtuigen aan Taiwan te leveren, president Bush beschuldigd van “leugens en uitvluchten” ter rechtvaardiging van de leverantie. De aanval op Bush persoonlijk kwam in een commentaar van het officiële persbureau Nieuw China op de tweede dag na het omstreden besluit. Eerder dreigde China als permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties niet langer te willen praten over wapenbeheersing.

In het commentaar wordt Bush ervan beschuldigd China's grote zaak van "vreedzame hereniging' met Taiwan te ondermijnen en wordt de uitlating van Bush tegenover arbeiders in de fabriek van General Dynamics in Forth Worth, Texas dat de leverantie van de F-16's geen verandering van het China-beleid betekende en bedoeld was om vrede en stabiliteit in de Oostaziatische regio te handhaven, bestempeld als “puur bedrog”.

Bush rechtvaardigde zijn besluit immers onder meer als een antwoord op de Chinese aankopen van moderne Russische vliegtuigen. Het commentaar wijst dit woedend van de hand en stelt dat China als soevereine staat het volste recht heeft om alle maatregelen ter versterking van zijn defensie te nemen. Het commentaar waarschuwt voor ernstige gevolgen als de VS het besluit niet herroepen, maar noemde niet wat die gevolgen zouden kunnen zijn.

Politieke waarnemers menen dat China volkomen machteloos staat tegenover de Amerikaanse maatregel en dat de storm kortstondig zal zijn. Schelden op Bush is schieten op het verkeerde doel, omdat een verkiezingsoverwinning van Bill Clinton veel schadelijker voor China zal zijn dan een herverkiezing van de zittende president. Clinton heeft Bush ervan beschuldigd de “tirannen van Bagdad tot Peking te liefkozen” en stelde een veel hardere Chinees-Amerikaanse confrontatie in het vooruitzicht, als hij de volgende president wordt.

China's reactie op de Nederlandse levering van onderzeeboten aan Taiwan in 1981 was het heenzenden van de Nederlandse ambassadeur en ook de Fransen hebben de afgelopen maanden ingeschat dat hun ambassadeur zal moeten vertrekken als de levering van Mirages aan Taiwan alsnog doorgaat. Diplomaten achten het uitgesloten dat de Amerikaanse ambassadeur zal worden weggestuurd, omdat dat het Amerikaanse Congres zou provoceren om China's status als meestbegunstigde natie in te trekken. Binnenkort moeten Chinees-Amerikaanse handelsbesprekingen worden gehouden over China's gigantische handelsoverschot met de VS - naar schatting 15 miljard dollar dit jaar - en die zijn zonder ambassadeur ondenkbaar.

Washington heeft met tarieven van honderd procent of meer gedreigd als China zijn eigen tariefmuren voor Amerikaanse produkten niet neerhaalt. China neemt het standpunt in dat handelsgeschillen losstaan van politieke kwesties, maar voor het Huis en een groot deel van de Senaat zijn alle problemen met China: mensenrechten, handel, Chinese raketten- en nucleaire exporten naar Derde-wereldlanden, onscheidbare aspecten van een algemeen verslechterende relatie.