ANC blijft weigeren met regering te praten

JOHANNESBURG, 4 SEPT. Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) weigert vooralsnog de onderhandelingen met de regering-De Klerk en andere partijen over een nieuwe grondwet voor Zuid-Afrika voort te zetten. De organisatie eist duidelijke maatregelen van de regering tegen het geweld en de vrijlating van vierhonderd gedetineerden die het ANC als politieke gevangenen beschouwt.

Met deze uitkomst van de driedaagse vergadering van zijn hoofdbestuur in Johannesburg sloeg het ANC gisteren de hoop van de regering de bodem in, dat de onderhandelingen op korte termijn kunnen worden hervat. Eind juni brak het ANC de gesprekken af na het bloedbad in Boipatong, waarbij zeker veertig mensen om het leven kwamen.

Het ANC wil wel blijven praten met de regering via zijn secretaris-generaal Cyril Ramaphosa. Deze voerde de afgelopen weken achter de schermen gesprekken met de minister van grondwetszaken, Roelf Meyer. De bewindsman verklaarde gisteren dat de partijen elkaar daarbij zeer dicht waren genaderd over het op gang brengen van de onderhandelingen. Tijdgebrek stond een overeenkomst vóór de ANC-vergadering echter in de weg, aldus Meyer.

Hoewel het ANC aankondigde door te gaan met massa-acties om “het regime” onder druk te zetten, sprak het tegelijk zijn verbondenheid aan het onderhandelingsproces uit. Om dit te onderstrepen presenteerde het ANC een eigen wetsontwerp, dat de overgangsperiode naar een nieuwe constitutie regelt. Het bestuur legde in zijn verklaring de nadruk op de overeenstemming die tussen Ramaphosa en Meyer is bereikt over een gekozen grondwetgevende vergadering met beperkte levensduur, die de nieuwe grondwet moet opstellen. Het ANC ziet dit als een succes.

De concessies die de regering-De Klerk de afgelopen twee maanden heeft gedaan - de ontbinding van omstreden leger- en politie-eenheden en een reorganisatie van de politie - vindt het ANC “onbevredigend”. Het wil vooral dat de arbeiderspensions (hostels) in de zwarte woonoorden, die vaak het toneel zijn van het geweld, worden afgeschermd of gesloten. Ook moet de regering het dragen van “traditionele wapens” door aanhangers van Inkatha verbieden. President De Klerk zei in een reactie dat de regering blijft praten met het ANC om obstakels uit de weg te ruimen.