Meer steun voor een verplichte Duitse lening

BONN, 3 SEPT. Het plan van de Duitse minister van financien, Theo Waigel (CSU), om via een laagrentende, fiscaal aftrekbare 'Duitsland- lening' aan meer geld voor de opbouw van Oost-Duitsland te komen, lijkt binnen een etmaal van de baan.

Daarentegen groeit de politieke steun voor de verplichte renteloze leningen voor hogere inkomens die Wolfgang Schäuble, fractieleider van de CDU in de Bondsdag, heeft voorgesteld.

In een gesprek met Oostduitse CDU-parlementariërs en de leiding van de fractie heeft kanselier Helmut Kohl gisteren in principe ingestemd met Schäuble's plannen, al zijn daarover geen concrete besluiten gevallen. Volgens Schäuble staat nu ook Waigel, die eerder gereserveerd had gereageerd, achter de plannen van de top van de CDU-fractie. De SPD is dinsdag teruggekomen van haar aanvankelijke afwijzing en is volgens haar economische Bondsdagspecialist Wolfgang Roth bereid tot onderhandelingen. Zij is overigens nog steeds sceptisch. Ingrid Matthäus-Maier, financieel specialist van de SPD-fractie, typeerde het CDU-overleg in Kohls kanselarij in elk geval als “het bankroet van een radeloze politiek”. Zonder steun van de oppositie zijn de CDU-voorstellen niet te verwerkelijken, want zij vergen grondwetswijziging.

Schäuble wil zijn plan, dat vorige week in Erfurt is ontwikkeld tijdens een conferentie met Oostduitse leden van de CDU-fractie, nu in overleg met de SPD preciseren. Opmerkelijk is dat de FDP, de coalitiepartner die vierkant tegen de CDU-plannen is, vermoedelijk bij de onderhandelingen van CDU/CSU en SPD buitenspel blijft, wat het toch al niet beste coalitieklimaat zou schaden.

Behalve in verplichte leningen voor hogere inkomens (60.000 mark per jaar voor gehuwden, 120.000 voor ongehuwden, drie jaar lang een fiscale opslag van 5 procent) voorziet zijn plan in een “solidariteitspakt” van werkgevers, werknemers en overheid, dat moet leiden tot inkomensmatiging en flexibele werktijden ten behoeve van investeringen in Oost-Duitsland. Onzeker is of de door de Oostduitse CDU-parlementariërs gewenste grotere fiscale begunstiging van Oostduitse produkten, bijvoorbeeld via een tijdelijk lager BTW-tarief, deel van het plan blijft.

De omstreeks zestig Oostduitse CDU-parlementariërs menen dat er rekening mee moet worden gehouden dat in de vroegere DDR geen particulier kapitaal kon worden gevormd en dat de Westduitse economie sinds 1989 flink van de Duitse eenwording heeft geprofiteerd. Verzoeken van Oostduitse deelstaatpremiers om meer financiële steun (boven de jaarlijkse transfer van 180 miljard mark bruto) moeten in dat licht worden gezien. Veel Oostduitsers voelen zich “achtergesteld” en “geïsoleerd”, aldus deze CDU'ers.

Daarentegen waarschuwt Waigel in het CSU-blad Bayernkurier de Oostduitse politici voor verlies “aan werkelijkheidszin”. Volgens Waigel, die net terug is van een vakantie en een meerdaagse rondreis door de vroegere DDR, is de stemming daar niet zo slecht als in West-Duitsland wordt gedacht. Extra financiële transfers zouden de Westduitse economie en de solidariteitszin kunnen schaden en dan zowel economisch als psychologisch averechts werken, schrijft hij.