Trojka EG-ministers in Z-Afrika

JOHANNESBURG, 2 SEPT. De “trojka” van ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap is vanmorgen begonnen aan een tweedaagse missie in Zuid-Afrika om steun te geven aan het vastgelopen onderhandelingsproces over een nieuwe, niet-raciale grondwet. Dit gebeurt in een klimaat van groeiend optimisme dat het ANC en de regering vandaag of morgen zullen besluiten de onderhandelingen te hervatten.

De missie wordt geleid door minister Hurd van Groot-Brittannië, dat het voorzitterschap van de EG vervult. Zij bestaat verder uit de Deense minister Ellemann-Jensen en de Portugese staatssecretaris Durao Barroso. De Nederlandse EG-commissaris Andriessen vergezelt de delegatie.

De ministers voeren vandaag gesprekken met president De Klerk, minister van buitenlandse zaken Botha en ANC-leider Nelson Mandela. Morgen spreken zij met Inkatha-leider Buthelezi en brengen zij een bezoek aan het zwarte woongebied Alexandra ten noorden van Johannesburg.

Minister Hurd verklaarde dat de missie wil helpen de onderhandelingen tussen de regering en het ANC weer op gang te brengen en een oplossing te zoeken voor het politiek geweld. De delegatie zal naar verwachting voorstellen tien tot twintig EG-waarnemers naar Zuid-Afrika te sturen om steun te geven aan de uitvoerig van het vorig jaar gesloten Nationaal Vredesverdrag. Zij zullen nauw samenwerken met de dertig tot vijftig waarnemers, die de Verenigde Naties hebben besloten te sturen om te helpen het geweld te beteugelen.

De reis van de trojka naar Zuid-Afrika stond al sinds april op het programma en werd vele keren verschoven wegens de crisis in Joegoslavië. In juni brak het ANC de onderhandelingen af na het bloedbad in Boipatong. De Verenigde Naties hebben na een bezoek door een eigen afgezant, de Amerikaanse oud-minister Cyrus Vance, besloten zich te mengen in de Zuidafrikaanse crisis. Toch wordt het bezoek van de missie van de EG, handelspartner nummer één van Zuid-Afrika, als een belangrijke graadmeter beschouwd van de interesse van de wereld in het land en het Afrikaanse continent als geheel.

De oud-president van Zambia, Kenneth Kaunda, heeft zich intussen bereid verklaard te bemiddelen in het voortdurende conflict tussen het ANC en Inkatha. Hij was daartoe uitgenodigd door het Nationale Vredescomité. Ook Julius Nyerere, de oud-president van Tanzania, is verzocht als bemiddelaar op te treden.