Sociaal en Cultureel Rapport 1992; ONDERWIJS; Steeds minder kans op werk bij lage opleiding

Het niveau van het genoten onderwijs bepaalt steeds nadrukkelijker de kansen op de arbeidsmarkt. Een LBO- of MAVO-diploma is al nauwelijks meer voldoende als startkwalificatie. Van de groep die ook deze diploma's niet heeft, is een kwart werkloos. Een hogere opleiding betekent een grotere kans op een baan. Dat geldt niet voor degenen met alleen een HAVO- of VWO-diploma.

- Het gemiddelde opleidingsniveau van de bevolking is in de afgelopen 25 jaar fors gestegen. Het aantal mensen dat hoger onderwijs volgt is verdubbeld, terwijl het percentage met alleen basisonderwijs fors is gedaald.

- Het aantal jongeren dat het onderwijs verlaat zonder minimaal een MAVO- of LBO-diploma daalt fors. Van zo'n 25 procent in de jaren zestig tot 10 procent thans. Voor een groot deel van de "drop outs' is dat onderwijs gewoon te hoog gegrepen. Er is ook een grote groep die alsnog aanvullend onderwijs, zoals in het leerlingwezen, volgt.

- Het verschil in ontwikkelingskansen tussen kinderen uit lagere en hogere sociale milieus is in de laatste twintig jaar niet kleiner geworden. Wel volgen kinderen uit de lagere milieus vaker hogere vormen van onderwijs. De schoolkeuze na de basischool geschiedt steeds vaker op basis van de geleverde prestaties. De basisvorming zal niet leiden tot een grotere gelijkheid van kansen.

- Het huidige onderwijsvoorrangsbeleid, waarbij scholen extra geld krijgen voor leerlingen uit kwetsbare groepen, is niet erg effectief. Met name voor allochtone kinderen blijkt het beleid weinig vruchtbaar. Hun prestaties bij rekenen en taal zijn in het basisonderwijs gemiddeld beduidend slechter dan die van autochtone leerlingen (een Aziatische leerling doet het daarentegen beter dan de gemiddelde Nederlandse), ook het opleidingsniveau dat zij uiteindelijk bereiken is zorgwekkend. Zo heeft 64 procent van alle Marokkanen en 23 procent van de Turken nooit enig onderwijs gevolgd. Verder heeft 52 procent van de Turken, 28 procent van de Surinamers en Antillianen en 22 procent van de Marokkanen alleen lager onderwijs genoten.