Rustige Postbankwereld wreed verstoord; Fusieproces strandt in een stroom van reorganisaties en saneringen

ROTTERDAM, 1 SEPT. De fusiegolf die over de financiële wereld is heengespoeld heeft uiteenlopende resultaten opgeleverd. Afgelopen week meldde het bestuur van ABN Amro dat de besparingen door de fusie volgens verwachting zijn. Bij de NMB Postbank tonen de vakbonden zich echter bezorgd dat de fusie strandt in een stroom van reorganisaties. Volgende week moet de raad van bestuur iets van hun zorg proberen weg te nemen.

ABN Amro mocht rekening houden met positieve effecten op korte termijn in de kostensfeer door het samenvoegen van de kostbare kantorennetten. Die mogelijkheid heeft de NMB Postbank niet. De Postbank had geen eigen distributiekanaal, alleen een samenwerkingsverband met PTT Post.

De voordelen van een samenwerking tussen Postbank en NMB lagen meer op het punt van het optimaliseren van de geldstroom. Vanuit het riante reservoir van kleine spaarders van de Postbank ontstond steeds een stroom van klanten richting verschillende andere banken. Die stroom moet door de samenwerking richting NMB worden gekanaliseerd.

Het benvloeden van geldstromen is een kwestie van lange adem. Tijd blijkt een belangrijke factor voor succes te zijn. In dat opzicht zit het NMB Postbank tegen. De indruk is ook dat cultuurverschillen de NMB Postbank nog veel meer parten spelen dan ABN Amro.

De status van Postbank-employees leek misschien lager dan die van de NMB, zij hadden wel een goede positie opgebouwd. De Postbank had het particuliere betalingsverkeer met de Postgiro beter voor elkaar dan alle andere banken samen. De oude Rijkspostspaarbank was ook een betrouwbare winstmaker: de bank gaf de trouwe spaarders vier procent rente en kocht daarvoor obligaties tegen acht procent. Gezien de beperkte risico's incasseerde de Rijkspostspaarbank daarmee een leuke marge.

De rustige Postbank-wereld lijkt wreed verstoord door de komst van de NMB. Na de fusie regent het reorganisaties. Die voorstelling vereist echter een kanttekening. Door externe oorzaken zijn de kosten van de winstmakers van de Postbank gestegen. Het betalingsverkeer blijkt probleemkind nummer één van de banken in Nederland en de marges op spaargeld zijn gedaald. Dit geeft aan dat de goede ouwe Postbanktijd ook zonder NMB zou zijn veranderd.

De NMB Postbank heeft een groot aantal verschillende bezuinigingsprojecten ingezet. Onder het motto van "produkt-innovatie' is een reorganisatie bij de Postbank-codeercentra ingezet die 2800 banen zal kosten. De zes computercentra van beide banken zullen worden samengevoegd: 360 banen weg. De niet-bancaire activiteiten zullen worden weggesaneerd: banenverlies van het mogelijk afstoten van beveiliging, catering, logistiek en magazijnbeheer nog onbekend.

De indruk van de vakbonden is dat het natuurlijk verloop niet volledig wordt opgevuld: banenverlies maximaal 1500 per jaar. In de top is een "performance program' aan de gang dat vijf procent van de staf kan saneren.

De combinatie van reorganisaties heeft bij de NMB Postbank tot grote onrust geleid. Lid van de raad van bestuur van NMB Postbank M. Minderhoud gaf in juni op een managementdag aan dat er iets moet veranderen: “Zaken met de mantel der liefde bedekken is niet goed. Daarmee houd je ongewenste situaties te lang in stand en wat erger is, je creëert onverschilligheid en desinteresse.”

De problemen van NMB Postbank zijn meer manifest dan bij ABN Amro en Rabobank. Dit komt onder meer doordat de kosten-baten-verhouding van de NMB Postbank sterker is verslechterd dan bij de andere banken. De opbrengsten bij NMB Postbank zijn met 14 procent gestegen, maar de lasten stegen met 20 procent in de afgelopen twee jaar.

De vakbonden maken zich nu op voor een hete herfst bij NMB Postbank. Zij hebben een sociale paragraaf achter de hand die de banken bij de fusie hebben ondertekend. In financiële termen betekent dat een trage sanering en pas op termijn kostenbesparing. Omdat de fusie aan de opbrengstenkant slechts langzaam profijt oplevert, staan de NMB Postbank moeilijke jaren te wachten. Dat heeft de nieuwe fusiepartner van NMB Postbank, Nationale-Nederlanden, vandaag ook gemerkt. Verzekeringsdochter Orion is keihard gesaneerd: een deel zal worden gesloten. Bij investeringen geeft het concern de bank voorrang.

    • WABE van ENK