"Own your share of America'

Ingespannen houden dokters in rijke landen hun vinger aan de pols van de kleine belegger, piekerend over een remedie om het tempo van de patiënt op te schroeven. Iedereen schrijft zijn eigen middel voor. Vooral veel placebo's, nepmiddelen die helpen als je er maar in gelooft. Het lijdend voorwerp zelf leeft intussen vrolijk verder, zich niet bewust van zijn kwaal. Waarom zou je (meer) moeten beleggen in aandelen?

De Duitse minister van financiën Theo Waigel vindt beleggen (door particulieren) een democratisering van de economie. Hij zei dat vorige week bij de opening van een beleggersmarkt in Düsseldorf. “Wie deelneemt in het kapitaal van een bedrijf (dus zelf ook risico's loopt) krijgt een betere kijk op de economie dan iemand die zich beperkt tot het werknemerschap.” De minister voegde er aan toe dat de staat de verspreiding van het aandelenbezit, Duitsland loopt wat dat betreft achter op andere landen, op verschillende manieren moet stimuleren.

De internationale organisatie van beleggers en beleggingsclubs (WFIC) noemde bij haar congres in Brussel ook enkele redenen, waaronder deze: “Individuen zijn nodig om de liquiditeit en diversiteit (van mening) van aandelenmarkten te versterken.” Een merkwaardig argument. Je belegt immers om voordelen binnen te halen en als veel mensen zo doen, zijn er veel partijen met geringe orders actief. Dan ziet de markt er anders uit dan een beurs met alleen grootbeleggers. Maar je gaat niet beleggen om de markt een ander aanzien te geven. Dan draai je de zaken om of praat je namens bedrijven, bemiddelaars en handelaren die misschien wel iets zien in actieve particulieren.

Verder benadrukt de WFIC dat individuen en duizenden clubs in de Verenigde Staten, zelfs al met geringe middelen, bekende gemiddelden als de Standard & Poor 500 kunnen verslaan. De toverformule voor dat succes luidt: “Beleg vooral in groeiaandelen, doe dat voor de lange termijn en beleg opbrengsten zoals dividenden weer in aandelen.”

Niet bekend

In november 1988 hebben enkele ondernemingen, de beurs en twee beleggersorganisaties de inmiddels ingedutte SBE, Stichting Bevordering Effectenbezit, opgericht. De stichting deed onder meer twee voorstellen ter stimulering: de overheid dient de beursbelasting te schrappen en de provisietarieven moeten vrij zijn. Beide wensen, die toen zó belangrijk leken, zijn ingewilligd. Zonder resultaat. Eigenlijk logisch, want op de lange termijn maken die relatief geringe eenmalige kosten niet veel uit op het beoogde resultaat.

Hoe krijg je de massa dàn in beweging? In de Verenigde Staten pakken ze dat op z'n Amerikaans aan: kleurrijk, luidruchtig, over de volle breedte en met een pakkend motto: Own Your Share of America. In de komende vijf jaar organiseert de National Association of Investment Clubs (NAIC) samen met meer dan 150 bedrijven een campagne om het publiek te leren wat aandelen zijn, omdat je dat onvoldoende op school leert, en ze over te halen om daar in te investeren. Dat is hard nodig, want in de afgelopen twintig jaren hebben Amerikanen de aandelen in hun totale vermogen vermindert van 47 tot 20 procent. In de jaren '50 en '60 pepten soortgelijke acties het aantal particuliere aandeelhouders op van 6,5 tot 20 miljoen.

Michael Quinlan, algemeen directeur van McDonald's, leidt de aktie als voorzitter. Zijn filosofie en reden om mee te doen: “Aandeelhouders met een lange termijn visie zijn onze trouwste klanten. Als mede-eigenaren hebben ze een speciaal belang bij onze werkwijze. Ze geven ons belangrijke informatie.”

Het is moeilijk te begrijpen dat Nederlandse bedrijven zó veel klagen over de beurs, zijn bestuur en over particulieren en zó weinig doen om het aandelenbezit te verspreiden. Als je cd's kan verkopen en spinazie en gloeilampen, waarom doe je dan niets voor de (eigen) aandelen samen met de organisaties van beleggers en beleggingsclubs.

Misschien hebben Nederlandse beleggers binnenkort een fraai alternatief: als de dollar zo laag blijft en de Amerikaanse aandelen gaan nog iets naar beneden, dan zijn die ook voor particulieren hier te betalen en eet je straks in je (beetje) eigen McDonald's.

    • Adriaan Hiele