Oppositie in Tadzjikistan bezet paleis

MOSKOU, 1 SEPT. Opposanten van de ex-communistische president Rachmon Nabijev van Tadzjikistan hebben gisteren het paleis van het staatshoofd in Doesjanbe bezet. Ze hebben het volledig afgegrendeld en zijn pas bereid om hun actie op te geven als Nabijev aftreedt. Nabijev bevindt zich sinds vanochtend op een Russische basis.

Aanleiding voor de bezettingsactie is een bloedbad dat vrijdag zou hebben plaatsgevonden in Koergan-Tjoebé, in het zuiden van Tadzjikistan nabij de Afghaanse grens. Volgens de zich “democratisch” en “islamitisch” noemende oppositie hebben sympathisanten van Nabijev daar vorige week razzia's gehouden tegen aanhangers van de islamitische oppositie. Daarbij zouden bijna tweehonderd mensen zijn omgekomen. Als Nabijev niet in staat is de orde te herstellen, moet hij aftreden, is de eis van de demonstranten. Volgens hen moet in het zuiden van Tadzjikistan de noodtoestand worden afgekondigd. Nabijev heeft ermee volstaan de voorzitter van het parlement op een onderzoeksmissie ter plaatse te sturen.

De oorzaak van het voortdurende conflict in Tadzjikistan is echter niet alleen gelegen in de gebeurtenissen in Koergan-Tjoebé maar ook in de wijze waarop Nabijev de Centraal-Aziatische republiek bestuurt. Nabijev is een representant van de clan uit het noordelijke Leninabad die deze voormalige Sovjet-republiek al decennia leidt. Nabijev, die ten tijde van Brezjnev al partijleider van Tadzjikistan was, dreigde vorig jaar het slachtoffer te worden van het fiasco van de staatsgreep die toen in Moskou werd gepleegd. Hij was een van de weinige Sovjet-presidenten die de putschisten indertijd meteen openlijk steunde en moest na hun debâcle derhalve aftreden. Een paar maanden later wist hij zich via zijn "clangenoten' in het parlement echter weer tot president te laten kiezen.

Sindsdien woedt er in Tadzjikistan een halve burgeroorlog die bovendien nadrukkelijk wordt beïnvloed door de machtsstrijd in Afghanistan. Vanuit Afghanistan wordt momenteel op massale schaal de wapens geleverd aan de islamitische oppositie tegen Nabijev. Deze internationalisering van het conflict in Tadzjikistan baart met name Rusland zorgen. Vorige week nog heeft maarschalk Jevgeni Sjaposjnikov, de opperbevelhebber van de gezamelijke strijdkrachten van het GOS, in Doesjanbe gesproken over een Russische "vredesmacht' in het gebied.