Grote verschillen in resultaten rijscholen; Vrouwen zakken vaker dan mannen

ROTTERDAM, 13 AUG. Tussen rijscholen bestaan grote verschillen in aantallen kandidaten dat met succes het rijexamen aflegt. Bij sommige scholen slaagt niet meer dan 10 procent van de kandidaten. De beste resultaten worden bij Apeldoornse rijscholen behaald.

Dat blijkt uit het jaarverslag over 1991 van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). De resultaten over 1991 wijken niet sterk af van die over voorgaande jaren.

De examinatoren van het CBR namen vorig jaar in totaal 489.548 praktijkexamens voor het rijvaardigheidsbewijs B voor personenauto's af. In totaal slaagden 199.510 kandidaten: 40,8 procent. Dat resultaat was iets slechter dan in 1990, toen 41,6 procent slaagde. Van de 220.000 mensen die het examen voor het eerst deden, slaagde 38 procent.

Het CBR wijt de slechte resultaten aan de motivatie van de kandidaten, maar vooral ook aan de slechte kwaliteit van opleidingen. Er zijn volgens het CBR rijschoolhouders bij wie minder dan 10 procent van de leerlingen het examen haalt, bij erg goede scholen ligt dit percentage soms wel op 80 procent.

Het CBR noemt het “merkwaardig en verontrustend” dat er grote verschillen bestaan in de resultaten bij het theorie-examen, dat op alle 35 examenplaatsen hetzelfde is. In Apeldoorn haalde vorig jaar 70 procent van de deelnemers het examen; in Amsterdam en Rotterdam was dat slechts 40 procent. Volgens het CBR bereiden kandidaten in de grote steden zich veel te slecht voor.

Ook bij het praktijkexamen lopen de resultaten sterk uiteen. In Rotterdam slaagt 34,4 procent van de kandidaten, en ook hier scoorde Apeldoorn het hoogst met 58,8 procent. “We hebben hier onder de rijscholen een aantal uitschieters”, zegt de Apeldoornse rijschoolhouder Frans Kant. “De anderen trekken zich daar aan op. Aan de route en de examinatoren ligt het in ieder geval niet. Die zijn hier niet gemakkelijker.”

Het CBR wil door kwaliteitscontrole het niveau van de opleidingen verbeteren. Hoe dat moet, wordt gezamenlijk door organisaties als ANWB, RAI en Veilig Verkeer Nederland bekeken. Het CBR hoopt dat de branche zelf, of de overheid, maatregelen neemt en doet het voorstel een vestigings- of vergunningenbeleid in te stellen.

Ook zijn er grote verschillen tussen vrouwen en mannen. Het percentage "zakkers' onder vrouwen was hoger dan onder mannen. Van de vrouwen zakte 63,4 procent en van de mannen 53,9 procent. Het CBR heeft er volgens woordvoerder H. Verhoef geen echte verklaring voor. “Sinds jaar en dag is het gros van de kandidaten achttien, negentien jaar. Jongens hebben op die leeftijd een technische voorsprong: ze zijn van step, naar fiets, naar brommer gegroeid.” Verhoef ziet ook een verschil in motivatie. “Vooral de wat oudere vrouwen doen nog wel eens examen omdat hun man het makkelijk vindt dat iemand hem met een borreltje op naar huis kan rijden.” Hij legt desgevraagd uit dat het in ieder geval niets met het geslacht van de examinator te maken heeft. “Daar doen we onderzoek naar en er is enkel geen verschil in resultaten.” Het theorie-examen doen vrouwen beter dan mannen. Van de mannen slaagt 54,5 procent en bij de vrouwen ligt dit percentage met 56,7 procent iets hoger.

Het CBR verwacht voor de komende jaren een daling met 25 procent van het aantal eerste aanvragen: van 200.000 voor dit jaar tot 174.000 in 2000. De oorzaak daarvan zoekt men in het afnemende aantal achttienjarigen. Volgens het CBR zorgt de OV-kaart voor studenten voor een tijdelijke daling. Veel studenten stellen het halen van een rijbewijs uit. Bij de capaciteitsplanning houdt het CBR hier rekening mee. Reeds dit jaar wil het CBR het aantal medewerkers terugbrengen van 1.074 tot 1.000.

Het dalend aantal examens voor personenauto's werd de afgelopen jaren gecompenseerd door de sterk stijgende belangstelling voor motorfietsen: van 25.000 examens in 1980 tot 80.000 vorig jaar. Het CBR beschouwt deze populariteit als een tijdelijk verschijnsel en vergelijkt het met de voorbij gegane belangstelling voor het surfen. Het huidige aantal van meer dan 80.000 examens zal zich volgens het CBR binnen enkele jaren rond de 60.000 stabliseren. De vereniging voor Rijwiel en Automobiel Industrie (RAI) is verbaasd over deze verwachting. RAI-specialist motorfietsen B. Bierens erkent dat de markt zich over enige tijd zal stabiliseren, maar dat het nog een aantal jaren duurt voordat in Nederland een zelfde "penetratiegraad' van de motorfiets zal zijn bereikt als in de buurlanden. Hij is dan ook helemaal niet bang voor het "surfplank-effect'.