Vrijdag 31; Hitparade

Verschrikte gezichten om mij heen: is het echt waar dat de hitparade wordt opgeheven? Er bleek een tere snaar te zijn geraakt door het recente bericht dat de ranglijst van meest verkochte singles wordt ondergraven door de steeds maar dalende verkoop van die kleine plaatjes. Ieder voelde zich bijna persoonlijk aangesproken en er was er zelfs één in de kring, die nog precies de hitparade van 1976 uit zijn hoofd bleek te weten. Wat stond er dan deze maand zestien jaar geleden op nummer één? Hij aarzelde geen moment: "Kiss And Say Goodbye' van de Manhattans. Bewondering was zijn deel; hier was geen freak aan het woord die slechts triviale feitjes in zijn brein had opgeslagen, nee, hier sprak een man die cultuurhistorische kennis paraat had. Dat is heel wat anders.

Dit najaar moet het bestuur van de stichting Nationale Top Honderd, opgericht door Buma/Stemra, een oplossing vinden voor het probleem dat de wekelijkse rangorde steeds meer op drijfzand berust. Als overgangsmaatregel wordt gedacht aan het mee laten wegen van cd-albums, omdat die deels worden gekocht voor één populair nummer dat er op staat. “Maar ik ben ervan overtuigd,” sprak de voorzitter met grote stelligheid, “dat de singles-lijst uiteindelijk zal verdwijnen.” Bij de concurrerende Top Veertig is men nog niet zo ver; de directeur zegt met geestdrift vast te zullen houden aan de wekelijkse registratie van de single-verkoop, hoewel ook hij moet toegeven dat die drastisch aan belang heeft ingeboet.

Er is, kortom, een Probleem. Hoe de aanpassingen ook zullen zijn en wat wellicht de alternatieven - in diverse landen functioneert nu een playlist, die nog slechts vastlegt hoe vaak een nummer op de radio wordt gedraaid - de traditionele hitparade heeft zijn langste tijd gehad. In haar zuiverste vorm is de hitlijst een bewijs van succes. Een nummer ontleent zijn status aan de plaats die het ooit op de hitparade haalde. Zeven weken nummer één betekent iets, een week nummer één in zeven landen eveneens. Het heeft een gevoelswaarde, die veel meer tot de verbeelding spreekt dan bijvoorbeeld het precieze aantal verkochte platen (dat in Nederland trouwens niet eens bekend wordt gemaakt). Het is een referentiepunt, waaraan de populariteit zich laat afmeten. Het is een kwestie van eer.

Als de huidige hitparade wordt vermengd met andere gegevens en als daarbij dan wiskundige wegingsfactoren worden toegepast, is het afgelopen met de helderheid. Natuurlijk blijft er een hitlijst voor albums bestaan, maar die trekt nooit zoveel aandacht: een album betekent uitsluitend iets voor de bezitter ervan, niet voor de anderen. Geen enkele niet-bezitter fluit of zingt een album mee. De hitparade gaat over het ene liedje, dat zich heeft losgezongen van de geluidsdrager en publiek bezit is geworden - het liedje dat nummer één stond. Als de hitparade wordt opgeheven, is er op de wereld weer één houvast minder.