Van der Stoel: Irak valt shi'ieten aan

DEN HAAG, 31 JULI. De Iraakse strijdkrachten zijn in strijd met resolutie 688 van de Veiligheidsraad bezig met een grote militaire actie tegen enkele honderdduizenden shi'ieten in de moerasgebieden in het zuiden van Irak. Dit heeft de Nederlandse VN-rapporteur voor Irak, minister van staat en oud-minister van buitenlandse zaken Max van der Stoel, vanmorgen gezegd.

“Er zijn verschillende artilleriebombardementen op de dorpjes in het eigenlijke moerasgebied uitgevoerd”, aldus Van der Stoel. “Ook zijn er vluchten boven het gebied uitgevoerd door de luchtmacht met fixed-wing toestellen, maar ik kan niet bevestigen dat er luchtbombardementen zijn geweest. Ik sluit dat echter niet uit”, verklaarde hij desgevraagd.

“Met het oog daarop heb ik aanbevolen om dringend enkele concrete stappen te nemen”, aldus Van der Stoel, die zijn bevindingen in een nieuw rapport voor de VN heeft samengevat. “Ten eerste moet er een team van VN-monitors (waarnemers) naar het gebied worden gezonden en ten tweede moet Irak de aanleg van een kanaal staken waardoor de moerassen dreigen te worden drooggelegd.”

In totaal worden zo'n 300.000 shi'ieten, die zich tot dusverre in de moerasgebieden aan het gezag van de Iraakse regering konden onttrekken, door het Iraakse leger bedreigd. Het gaat vooral om mensen die verblijven in vissersdorpjes in het moerasgebied.

De Iraakse autoriteiten zijn intussen volgens Van der Stoel ook bezig de shi'ieten uit het moerasgebied weg te halen en over te brengen naar nieuwe nederzettingen, waar ze onder de controle van de regering vallen. De VN-rapporteur vergeleek deze praktijk met de manier waarop in de jaren tachtig honderdduizenden Koerden uit hun dorpen werden verdreven naar makkelijker te controleren nederzettingen bij steden.

Van der Stoel, die Irak in januari voor het laatst bezocht, baseert zijn conclusies op gegevens die hij via verschillende kanalen uit het gebied heeft ontvangen. “Ik beperk me tot gegevens die behoorlijk zeker zijn.”

Van der Stoel maakt ook melding van een videotape van eind vorig jaar waarover hij de beschikking heeft gekregen. Hierop geeft de Iraakse premier officieren opdracht om drie oude stammen in het moerasgebied “weg te vagen”. Volgens Van der Stoel is dit illustratief voor de gezindheid van de Iraakse regering.

In een brief aan de Iraakse regering heeft Van der Stoel gezegd over betrouwbare informatie te beschikken over “een beleid van agressie dat door de regering wordt gevoerd tegen de bevolking die in de zuidelijke moerassen woont”.