Twee giebelende schrijvers in Parijs

Quiet Days in Clichy. Regie: Jens-J⊘rgen Thorsen. Met Paul Valjean, Wayne John Rodda, Louise White. In Amsterdam, Cinecenter.

Country Joe McDonald heeft een prachtig geluid, dat weet de enkeling die nog wel eens de platen van het Woodstock-popfestival draait. De film Quiet Days in Clichy begint met zijn stem en zijn woorden. Op de hem eigen achteloze, warme toon zingt hij: "C'mon people and listen to me/ I'll tell you the story of Carl and Joey,/ The girls they fucked and the women they laid,/ This is the story of the love they made.'

Achterhaalde tekst, in een sfeer van joligheid en kinderachtige erotiek die kenmerkend was voor een tijd dat alleen het praten over zogenaamde vrije seks al een revolutionaire daad van belang was, maar dankzij zijn vocale charme komt Country Joe er mee weg. Bovendien leidt de song een film uit 1971 in, dus storen doet het niet direct.

Dat blijft zo: horen we een couplet van Country Joe's lied (er zijn er elf) waarin hij het verhaalverloop samenvat, dan is Quiet Days in Clichy acceptabel. Maar onvermijdelijk wordt het zwarte doek telkens gevuld met filmbeelden, geregisseerd door Jens-J⊘rgen Thorsen. Na deze film haalde deze Deense regisseur tussen 1974 en 1976 nog een paar maal de internationale pers door de protesten tegen zijn plannen voor een film over het liefdesleven van Jezus Christus. Sindsdien hebben we nooit meer iets van hem vernomen.

Thorsen regisseerde Quiet Days op basis van de gelijknamige, nadrukkelijk als autobiografie gepresenteerde roman van Henry Miller en hij schreef ook het scenario. In zijn filmische aanpak deed Thorsen vergeefs pogingen de ongecompliceerde joligheid van de song van Country Joe voort te zetten. Terwijl we op een krakkemikkig ingesproken geluidsband delen uit Henry Millers roman krijgen voorgelezen, vat een lâ-maar-waaien-camera de handeling samen, die weer wordt neergezet door een stel melige amateur-acteurs. "Documentair' schijnt dat te zijn, maar die aanduiding is een belediging voor filmers die bewust kozen voor een documentaire stijl. "Lui, slordig en zelfingenomen' is een betere definitie.

Quiet Days in Clichy verwierf een kleine cult-status doordat hij in veel landen problemen met filmkeuring en censuur uitlokte. De film die nu in Nederland wordt uitgebracht betreft een originele versie, dat wil zeggen zonder de coupures die er indertijd van overheidswege in werden aangebracht. Dat is alleen in theorie spannend. Wat we te zien krijgen is het verhaal van twee Amerikaanse would be schrijvers in Parijs die - bij gebrek aan inspiratie, of aan talent, daar wil ik af zijn - niets anders doen dan vrouwen, het geeft niet wie, in hun groezelige bed lokken. Die vrouwen zijn willig op het absurde af, de mannen al even absurd hitsig. Hun seksuele capriolen zijn in alle opzichten vrijblijvend: "She would sleep with one or she would sleep with the other/ as long as they spoke English it really didn't matter' zingt Country Joe over ik weet niet meer welk slachtoffer. Ondanks de uitgelaten zangstijl legt zijn timbre melancholie in die woorden. De filmer Thorsen is minder subtiel. De hang van het tweetal naar de totale ongebondenheid vermag het niet hun persoonlijk verhaal ook maar een spatje verder te helpen. Ze blijven zonderlingen, zich seksueel uitlevend zoals de gemiddelde burgerbet zich dat dertig jaar terug voorstelde van kunstenaars.

Zelfs wie de film gaat zien omdat hij zin heeft om naar seks te kijken, komt bedrogen uit. Wat borsten, veel billen. De mannen zijn van het slag dat zoveel mogelijk kleren aanhoudt, maar jawel, er komt een erectie in beeld (ongetwijfeld in de scène die indertijd in veel landen verboden is geweest). Verder moeten we het doen met het grauw tegen elkaar schuren van twee of meer lichamen. Meer is er niet, of het moet het gegiebel zijn. De film wordt geteisterd door een aanhoudende halfslappe lach, overigens zonder de toeschouwer bij de "humor' te betrekken.

Was de film nu maar gewiekster gedraaid, dan had hij nog dienst kunnen doen als nostalgische blik op het Parijse vie de bohème rond het Place de Clichy, maar daarvoor beschikte de regisseur te weinig over de vereiste documentaire vaardigheden. Alleen als sociologisch tijdbeeld heeft Quiet Days in Clichy enig belang: zelden zag ik zo naargeestig geïllusteerd hoe vals die zogenaamde seksuele revolutie is geweest.