"NOC had kaatsen moeten promoten als demonstratiesport'; De gemiste kans voor de Spelen

FRANEKER, 30 JULI. Viervoudig PC-koning Piet Jetze Faber twijfelde gisteren even. Als het Friese kaatsspel demonstratiesport was geweest in Barcelona, had hij de PC daar dan voor laten schieten? “Misschien wel”, verklaarde hij. “Ik had het daar graag laten zien, desnoods in een andere variant”. Dat het kaatsen niet getoond kan worden tijdens de Olympische Spelen noemt KNKB-voorzitter J. Westra "een gemiste kans'. Drie jaar geleden al zocht hij contact met de NSF om het NOC te bewegen werk te maken van kaatsen als demonstratiesport. Maar meer dan enkele faxen met adressen in Spanje kreeg de kaatsbond niet. “Het NOC had er meer werk van kunnen maken”, oordeelt Westra. “Je regelt het of je regelt het niet. Het NOC had het kunnen aankaarten bij het organisatie-comité”. Kaatsminnend Friesland treurde er gisteren niet om. De PC, voor kaatsers emotioneel hetzelfde als een Europa-Cuptoernooi bij voetballers, stond voor de toeschouwers in het teken van het afscheid van Faber (36). Twintig keer deed hij mee, vijftien keer sloeg hij zich in de prijzen, acht keer maakte hij deel uit van het winnend partuur (drietal) en vier keer wist hij de koningstitel (de beste speler van het winnend partuur) in de wacht te slepen. Omdat er op de PC, (Permanente Commissie, die sinds 1853 een kaatstoernooi organiseert op het Sjûkelân in het kaatsmekka Franeker) geen plaatsing van spelers plaatsvindt bracht het lot de publiekslieveling al in de tweede omloop (ronde) in het strijdperk tegen een ander koningspartuur, dat van drievoudig PC-koning Tunno Schurer en de gebroeders Gerben en Johan Okkinga. In het spannende duel bleek Fabers partuur toch niet opgewassen tegen het sterke spel van Tunno Schurer c.s. Na afloop, na zijn huldiging van de in stemmig zwart gehulde commissieleden, verklaarde Faber meer te voelen voor een systeem van plaatsing. “Dat bevordert het kijkspel. Het lot bepaalt nu dat de sterkste parturen al in het begin tegenover elkaar staan”. Maar plaatsing is uit den boze, zo verzekert PC-voorzitter dr. U. Hannema. De traditie dient in ere gehouden te worden. “Want juist het onvoorspelbare is het aantrekkelijke van de PC”.

En de traditie wordt in ere gehouden. Wat zou een niet-Fries het meest opvallen aan de belangrijkste kaatswedstrijd van Friesland? De tienduizend toeschouwers die het schouwspel zeer gedisciplineerd gadeslaan? Het ontbreken van spandoeken en grote reclameborden? Het feit dat alle spelers gehuld zijn in (weliswaar per team verschillende) shirts met de naam van dezelfde sponsor? Het luide applaus en het korte gejoel bij een "boppeslach' (bovenslag)? Het feit dat Faber na zijn laatste slag in de kaatsarena met een bos bloemen rustig van het veld kan wandelen zonder bedolven te worden onder honderden uitgelaten supporters? Het spelen van het Friese volkslied aan het begin van de finale?

De 139ste editie van het spektakel kende gisteren eenzelfde winnend partuur als vorig jaar: Erik Seerden, Rinse Bleeker en Thomas van der Meer wisten hun PC-titel te prolongeren. Halverwege de halve finale lieten ze een knap staaltje van vechtlust zien door een 1-5 achterstand om te zetten in een 6-5 winst. In de finale ontmoette Seerden de gebroeders Okkinga en Schurer, het partuur dat bij vele kaatskenners favoriet was voor de eerste prijs. Het leek er inderdaad op dat Gerben Okkinga op zijn achtste PC's gisteren zijn eerste overwinning zou behalen. Al snel stonden hij en zijn teamgenoten met 2-0 voor. Seerden, Bleeker en Van der Meer kwamen terug tot 2-2, maar gaven een 4-2 voorsprong uit handen, waardoor Okkinga op 4-4 kwam en de strijd weer open was. Een boppeslach van Thomas van der Meer en Rinze Bleeker in de voorlaatste en laatste "eerste' (set) bracht de eindstand op 6-4. Rinze Bleeker (24), sportinstructeur in Wezep, werd met algemene stem van de geheime koningscommissie gekozen tot koning van het toernooi. Dolblij kreeg hij de zilveren koningsbal en de krans omgehangen. “Koning worden is leuk, maar het belangrijkste is dat je eerste wordt. De traditie van het spektakel spreekt me enorm aan. Het is een grote eer hier te winnen.”

Net als Faber sprak Bleeker zich uit voor een plaatsingssysteem. “Nu heb je nog twee goede parturen in een finale, maar je kunt ook een slecht partuur treffen en dat is minder spannend voor het publiek”. Er zijn nog meer dingen die de kaatsers zelf veranderd zouden willen zien, maar waar de bond niet voor te porren is: meer sponsors, waardoor een hogere beloning mogelijk wordt. Kaatsen, zo meent Bleeker, is "puur sport'. Hij traint vier avonden in de week. Maar waardebonnen, luxe voorwerpen of een relatief klein geldbedrag plus de sportieve eer is het enige wat de kaatser aan zijn inspanningen overhoudt. Voor velen is dat te weinig. De KNKB heeft nu één hoofdsponsor, de Friesland Bank, die per jaar 60.000 gulden aan premies beschikbaar stelt.

Veel kaatsers zouden naast dit prijzengeld graag eigen sponsors willen aantrekken om nog enigszins munt te kunnen slaan uit hun kaatsprestaties. Bleeker: “Dat kan nu niet en dat vind ik jammer. Wij zouden een gigantisch aantal sponsors kunnen krjgen met twee PC-overwinningen. Dan verdien je tien keer zoveel. In feite betekent dit systeem voor ons inkomstenderving.” Het is de reden dat "mister-PC' Piet Jetze Faber een rentree op een Belgisch kaatsveld niet uitsluit. Daar immers valt behoorlijk te verdienen. Onder druk van supporters zag hij vier jaar geleden af van een contract bij een Belgische tweedeklasclub. Nu zegt hij: “Misschien ga ik toch in de derde divisie spelen, maar dan moet er wel een goed bod komen.”