In Italië dreigt kabinetscrisis na ontslag minister

ROME, 30 JULI. Net een maand na zijn aantreden verkeert het kabinet van premier Giuliano Amato, onofficieel de regering genoemd die Italië moet redden, al in een ernstige politieke crisis door het onverwachte aftreden van de christen-democratische minister van buitenlandse zaken Vincenzo Scotti.

Scotti maakte gisteravond bekend dat hij zijn functie neerlegt in een reactie op een nieuwe regel van zijn partij: ministers moeten hun parlementszetel opgeven. Het besluit van Scotti wordt gezien als een directe confrontatie met de christen-democratische partijleider Arnaldo Forlani, die al twee maanden demissionair is.

De eerste reacties op het vertrek van de minister van buitenlandse zaken, na het premierschap de meest prestigieuze kabinetspost, zijn uiterst negatief. “De DC (christen-democratische partij) ruziet terwijl Italië aan het zinken is,” schreef La Repubblica, die sprak van “een onaanvaardbaar gebaar”. President Scalfaro liet weten dat hij “geïrriteerd” is. La Stampa schreef dat voor veel christen-democraten de partij kennelijk belangrijker is dan de staat.

Scotti trad af aan het einde van een dag waarop hij onder andere met ondernemers heeft overlegd over een verbetering van het imago van Italië in het buitenland. Veel commentatoren suggereren dat zijn aftreden is geregisseerd door ex-premier en ex-minister van buitenlandse zaken Giulio Andreotti, die de afgelopen twee maanden enigszins buitenspel is komen te staan. Andreotti zou zijn positie willen versterken met het oog op de christen-democratische partijraad die volgende week wordt gehouden.

Premier Amato heeft ad interim de portefeuille van Buitenlandse Zaken op zich genomen. Verwacht wordt dat hij zal proberen snel een opvolger voor Scotti te vinden. Verscheidene oppositiepartijen dringen aan op een spoeddebat, en er wordt gespeculeerd op een dreigende kabinetscrisis.

Deze nieuwe politieke crisis komt op een bijzonder moeilijk moment. Het kabinet staat zwaar onder druk na de mafiamoorden en het corruptieschandaal in Milaan en probeert bovendien een ingrijpende bezuinigingsoperatie door te voeren. Deze wordt van veel kanten aangevallen omdat een harde ingreep nodig is wil Italië kunnen voldoen aan de criteria voor toetreding tot de Europese Monetaire Unie.

De nieuwe regel die de christen-democraten hebben doorgevoerd, de onverenigbaarheid van een ministerspost met een parlementszetel, is bedoeld als een bescheiden politieke vernieuwing. Doel is uitvoerende en wetgevende macht beter te scheiden. Veel vooraanstaande christen-democraten prefereren de zekerheid van een zetel in het parlement boven het in Italië altijd ongewisse lot van een ministerspost.

Mogelijk heeft in Scotti's besluit ook onvrede met zijn portefeuille een rol gespeeld. In het voorgaande kabinet heeft hij zich respect verworven als minister van binnenlandse zaken. Met minister van justitie Claudio Martelli vormde hij een koppel dat een aantal effectieve maatregelen tegen de mafia heeft genomen. Na manoeuvres binnen de christen-democratische partij is Scotti in de formatie echter gepasseerd voor deze post en kreeg hij als troostprijs Buitenlandse Zaken.