Futuristische fiets afkomstig uit Formule-I-stal van Lotus

ROTTERDAM, 30 JULI. De Engelse wielrenner Chris Boardman heeft gisteren olympisch goud gewonnen op de achtervolging over vier kilometer met een futuristische fiets. Het frame is uit één stuk koolstofvezel geconstrueerd. Alleen de bouten waarmee het kettingtandwiel is bevestigd zijn nog van staal. Andere metalen delen zijn van aluminium en titanium. De traditionele voor- en achtervorken ontbreken: beide wielen zijn eenzijdig opgehangen. Zo groot mogelijke vermindering van de luchtweerstand was het enige uitgangspunt van de constructeurs.

Onzeker is in hoeverre Boardman zijn overwinning aan zijn fiets heeft te danken. Hij was in topconditie en verbeterde vorig jaar nog op een conventionele fiets met het bekende driehoekige frame van chroom-molybdeenstaal het wereldrecord over 5 kilometer op de wielerbaan.

De fiets is een ontwerp van Mick Burrows, een ontwerper uit het Engelse Norfolk die al vele fietsontwerpen op zijn naam heeft staan, waaronder de Windcheetah, de beroemde overkapte ligfiets. De ontwikkeling en constructie gebeurde bij Lotus Engineering in Norwich, ontwerper van Formule-I-racewagens en exclusieve sportauto's. De ervaring met zelfdragende carbonfiber (monocoque) carrosserieën verwierf Lotus in de Formule-I-racerij.

Dit voorjaar beschreef ontwerper Burrows zijn aerodynamische baanfiets al in het tijdschrift Fiets. Het frame is met schuim gevuld. De enkele "voorvork' en het stuur zijn van massief koolstof. De vork is veel minder stijf dan gebruikelijk, maar een goede coureur kan ermee overweg. Burrows: “Qua sterkte maakt het weinig uit, terwijl de fiets er aanzienlijk aerodynamischer door wordt. Bovendien zijn de banden veel makkelijker te wisselen.”

De eerste ideeën had Burrows al 25 jaar geleden. Tot constructie kwam het pas toen de Internationale Wielerunie vorig jaar verklaarde deze frames uit één stuk te zullen toestaan, hoewel het naar de letter van het reglement nog niet zou mogen.

Pag 10: Volgend jaar ook in Tour

De vorm van de Lotus-fiets waarop Boardman de individuele achtervolging won is helemaal op de coureur afgestemd. Renner en prototypes gingen samen de windtunnel in. Richard Hill, een ingenieur van Lotus: “De renner zelf zorgt voor tweederde van de luchtweerstand, de fiets maar voor eenderde, vooral de combinatie is belangrijk. Als je deze fiets alleen beschouwt is de luchtweerstand gehalveerd ten opzichte van gewone baanfietsen.”

De winst in de luchtweerstand is vooral verkregen door het smalle frame en de eenzijdige wielophanging. De functie van het vleugeltje op de plaats waar een normale fiets het stuur heeft vermindert waarschijnlijk de luchtturbulentie rond de bewegende rennerbenen.

Waarschijnlijk zullen soortgelijke fietsen volgend jaar ook in de tijdritten van de Tour de France verschijnen. Gerrit Middag van de Koninklijke Nederlandse Wielrenunie (KNWU): “Als ze de fiets tenminste aanpassen voor gebruik op de weg. Als je de reglementen strikt leest, mag deze fiets nog niet. Het belangrijkste is waarschijnlijk dat ze er remmen op zetten.”

Lotus is van plan het ontwerp te exploiteren. Lotusingenieur Hill: “Na de Olympische Spelen produceren we een beperkt aantal baanfietsen. We gaan daarna ook wegracefietsen en als vrije-tijdsfietsen bouwen.” Experts geloven dat de prijs boven de tienduizend gulden zal liggen.

Commercieel directeur M. Meeuwsen van Batavus gelooft niet in een grote toekomst van de koolstofframes-uit-een-stuk: “Hun zwakke punt blijft altijd de in verhouding tot stalen fietsen geringe torsiestijfheid. Dat levert steeds weer problemen rond de bevestiging van trapas, waar grote krachten worden uitgeoefend.”